Paasdagen met (h)eerlijke tradities

7 april 2022

Ik weet nog hoe mijn moeder vroeger in de weken voor Pasen zo druk was als een 'kip voor de Pasen’ - een Gronings spreekwoord - om onze paasjurkjes klaar te krijgen. Alle vier kregen we min of meer hetzelfde jurkje, ieder met net een ander accent. Met vier jongens had ze het waarschijnlijk minder druk gehad: volgens de traditie kregen die met Pasen vaak alleen nieuwe schoenen.

Hoe dan ook: mijn moeder slaagde er altijd in om de ‘paaspronk’ tot een goed einde te brengen. Ik heb leuke herinneringen aan Pasen. Zoals de gehaakte zakjes waar we vroeger paaseieren in kregen. Traditioneel zaten er ook een sinaasappel, walnoten, en chocolade- en suikerpaaseieren in.(1) Die walnoten waren overigens bedoeld om een spelletje mee te spelen: noten schieten. Bij de paasmaaltijden kregen we altijd eieren bij het ontbijt; een overblijfsel van het Germaanse geloof dat eieren hét symbool van vruchtbaarheid zijn. In Groningen was het van oudsher een sport om te kijken wie dan de meeste eieren kon eten. Althans, in betere tijden. In crisistijden was een doosje eieren in de stad een behoorlijke luxe. Eieren waren vooral betaalbaar voor mensen met eigen kippen. Bijzonder, want ook voor deze paasdagen geldt dat eieren weer duur zijn. Voor jou als consument misschien niet zo, maar door de oorlog in de Oekraïne wel voor de biologische boer met legkippen. Het voer voor zijn kippen bepaalt voor 2/3 de kostprijs van een ei. Geniet dus extra van dit bijzondere, voedzame en lekkere eiwit. Wie weet kun je jouw eitjes rechtstreeks bij de boer kopen, dan ondersteun je de boer optimaal!

Tradities

Graag bied ik je een paar overheerlijke paasrecepten aan, gebaseerd op eieren, noten en chocola. Die heb ik wel een klein beetje veranderd, want eerlijk is eerlijk: onze tradities zien er door de jaren heen steeds overvloediger, suikerrijker en ongezonder uit. Wat mij betreft gaan we een klein beetje terug naar de oorspronkelijke tradities.

Per recept vertel ik kort waarom ik voor die ingrediënten heb gekozen. Daarmee zijn de paasdagen vooral een feestje voor de gezondheid van je darmbacteriën en bloedsuikerspiegel. Daarnaast zie ik gastvrijheid als het respecteren van de voedselvoorkeuren van al je gasten, zodat er voor iedereen iets lekkers én gezonds op tafel staat.  

Kijkend naar de paasreclames op TV die al weken voorbij komen, moet ik toch wel een beetje slikken. Zo ongelooflijk veel eten en voor zulke lage prijzen... Daarnaast lees ik dat de BTW verlaging op groente en fruit door de grote partijen wederom is weggestemd... Hoe is het mogelijk denk ik dan: het is oorlog, de inflatie is enorm, energieprijzen rijzen de pan uit, er ligt een bijna apocalyptisch IPCC rapport over de toestand van de aarde (inclusief het gevaar voor voedselzekerheid) en toch kun je met Pasen vlees kopen voor iets meer dan een euro per kilo... Daarom pleit ik voor paasgerechten die betaalbaar, makkelijk, lekker, mooi, zoveel mogelijk lokaal en gezond zijn. Die je eigen gezondheid en die van de aarde ondersteunen. Zie verder mijn blog 'Mooi en betaalbaar eten met de feestdagen'.

Recept 1: Eierroom

Dit eierroomrecept komt uit mijn boek 'Je Brein Vitaal'. Eidooier is een prachtige bron van choline, de voorloperstof van acetylcholine die betrokken is bij o.a. leer-, denkvermogen en geheugen. Het is zeer makkelijk te maken én multifunctioneel. Zo gebruik ik het vaak als topping om een taart, muffin, chocolaatje of toetje mee te versieren. Ook gebruik ik het als slagroom vervanger. Mag jij geen melkproducten, dan is dit een mooi en superlekker alternatief. Je maakt het met 60ml haver-, amandel- of kokosroom, 4 biologische eidooiers*, de rasp van een halve biologische citroen, 1 eetlepel citroensap, een paar korreltjes zout, 20-30gr bio-honing, een snufje vanillepoeder en een scheutje biologische koolzaad-, walnoot- of kokosolie.

Bereiding: Doe alle ingrediënten behalve de olie in een kom en klop met een garde goed door elkaar. Zet de kom vervolgens op een pan met een bodem kokend water (au bain-marie) en klop tot de massa geleidelijk dikker wordt. Als de eierdooiers na zo'n 10 tot 15 minuten zijn gestold is de eierroom klaar. Proef en voeg naar hartenlust nog iets van de ingrediënten toe. Na te zijn afgekoeld roer je er de olie door en schep je het in een afsluitbaar potje of spuitzak. Bewaar maximaal een week in de koelkast. 

Recept 2: Wortel appeltaart bij je paasontbijt

Misschien vervelend om te zeggen, maar met de gemiddelde paasstol en feestelijke hapjes 'verhongeren' je goede darmbacteriën. Met de ingrediënten in de gemiddelde feestgerechten kunnen jouw goede darmbacteriën zich niet voeden. Vaak hoor ik 'na de feestdagen ga ik weer gezonder eten'. Maar waarom zou je niet én superlekker én gezond eten met Pasen? Dat begint bij het ontbijt, met de zo belangrijke vezels voor je darmbacteriën. Dat is hun ‘brandstof’, waarop ze al hun taken voor jouw gezondheid optimaal uitvoeren. En dat zijn er nogal wat!

Appel-worteltaart Klik hier voor het recept van de appel-worteltaart

Recept 3: Zoete aardappel bananenbrood

Voor mij betekent gastvrijheid ook het respecteren van de voedselwensen van iedereen aan tafel. Dus ook van mensen die uit principe of om gezondheidsredenen geen ei willen eten. Dit heerlijke paasbrood bevat geen ei.

Logischerwijs zou iets dat je vaak eet optimaal gezond moeten zijn. Hoe mooi is het als brood, het meest gegeten voedingsmiddel, de optimale voedingsstoffen bevat voor onze darmbacteriën. Hun ultieme feestmaal bestaat uit zogenaamd resistent zetmeel. Ik had eigenlijk verwacht dat ik een functioneel brood zou bedenken dat vooral wezenlijke stappen zet qua darmgezondheid. Maar dit recept overtrof mijn stoutste verwachtingen: het is ook gewoon superlekker en past prima bij feestdagen! En dus perfect passend bij goed gastheer-/vrouwschap: bij elke hap die je in de mond stopt, geef je ook je darmbacteriën te eten. Lees verder in mijn artikel over 'Goed gastheerschap voor je darmbacteriën'.

Een brood vol resistent zetmeel Zoete aardappel bananenbrood

Recept 4: Een paasbrood maak je toch lekker zelf?

Eet jij graag paasbrood met spijs, dan kun je dat ook zelf maken. Daarmee ontbijt of lunch je lekker zonder dat je bloedsuikerspiegel sterk piekt of daalt. Dat is een weldaad voor je energie, gewicht en stemming. Bovendien kun je dan na de paasdagen jouw hunkering naar zoet, paaseitjes en andere lekkernijen veel beter weerstaan. Herken je dit bij jezelf? Dat je na feestdagen of vakanties moeite hebt om weer terug te keren naar de 'orde van de dag'? Maak jouw lekkernijen dan zonder geraffineerde suiker en met langzame koolhydraten, zoals bij dit brood. Lees verder in mijn artikel 'Koolhydraten kunnen je maken of breken'.

Zelfgemaakte paasstol Maak je eigen feestelijke broodjes, met of zonder spijs

Recept 5: Notenpasta kaneelbrood

Eet jij (tijdelijk) maar heel weinig koolhydraten? Bijvoorbeeld omdat je een ketogeen dieet volgt? Dit is een heerlijk brood voor iedereen aan tafel, of je nu wel of geen ketogeen dieet volgt. Het is één van mijn favoriete recepten uit mijn boek 'Je Brein Vitaal - met elke hap een gezonde stap'.

Recept notenpasta-kaneelbrood

Recept 6: Aardappel uien-pannenkoekjes (Oekraïens recept)

Dit recept bevat een beetje van onze traditie en die van de Oekraïne. Zie het als teken van verbondenheid met mensen die in angst leven vanwege de oorlog, beroofd zijn van hun vrijheid of als vluchteling leven in een ander land. Om bij hen stil te staan maak ik dit met Pasen, dat wij in vrijheid vieren. Ik besef dat er in de wereld veel meer mensen in een oorlogssituatie zitten die ontwrichtend werkt. Daarom deel ik met Pinksteren een recept uit een andere cultuur.

Traditioneel serveert men in de Oekraïne deze pannenkoekjes warm. Koud gegeten zijn de afgekoelde aardappelen een prachtige bron van resistent zetmeel: topvoedsel voor je darmbacteriën. Daarmee kunnen ze volop boterzuur aanmaken en dat lijkt een positieve uitwerking op nagenoeg elke lichaams-, cel- en breinfunctie te hebben. 

Aardappel uien-pannenkoekjes Oekraïens recept Aardappel uien-pannenkoekjes (Oekraïens recept)

Recept 7: Aardappel asperge daslook salade

Denk ik aan Pasen, dan denk ik aan daslook: absoluut mijn favoriete voorjaarskruid. Zó lekker met koude aardappelen, allerlei lente (on)kruiden, zoals daslook, paardenbloem, tuinkers, duizendblad en......groene asperges. Gelukkig heb ik daarvan in het vroege voorjaar altijd nog wat in de diepvries, juist om ze te kunnen eten als er weer daslook is. Dit recept komt uit mijn boek 'Weten van (h)eerlijk eten deel 1'.

Recept Aardappel asperge daslook salade
Recept Aardappel asperge daslook salade

Recept 8: Walnotenspreads

Van walnoten maak je supersnel een heerlijke spread. Eigenlijk heb je daar geen recept voor nodig: 

Zoete variant: Maal 200gr walnoten heel fijn. Doe er een snufje zout, 2 eetlepels olijf-of walnotenolie door (en eventueel een paar eetlepels water) en roer er 2 eetlepels honing door. Een heerlijke spread als broodbeleg, of in een wrap samen met wat rucola/veldsla, pitten, noten, zaden, wat balsamicoazijn en eventueel wat feta/vegan witte kaas.


Deze smeersels met walnoten maak je in een handomdraai. Behalve superlekker zijn ze een mooie combinatie van ‘krachtpatsers’: met walnoten als mooie bron van Omega 3-vetzuren,  zonnebloempitten als bron van zink en vitamine E en basilicum, zongedroogde tomaten en citroensap die veel antioxidanten bevatten. Wist je dat ons gemiddelde (feest)voedsel vooral goedkope Omega 6-vetzuren bevat? Je vindt nauwelijks spreads of tapenades op basis van Omega 3- of 9-vetzuren. Word je zelf baas in je keuken en kies je jouw eigen oliën, dan betekent dat baas in eigen buik en brein. Bovendien hebben walnoten een gunstige invloed op je darmbacteriën, die boterzuur voor je aanmaken!

Recept 9: Crispy chocoladebommetjes

Dit heerlijke chocolaatje is zeker een bewijs dat gezond en heerlijk culinair zeer goed hand in hand gaan. Het bevat geen toegevoegde suikers en zit vol gezonde vetten & eiwitten. De geroosterde boekweit (kasha) geeft bovendien een heerlijke beet. Lees verder over boekweit en de gunstige effecten van dit pseudograan. Het is mooi voor de aarde én mooi voor jouw (hormonale) gezondheid. Dit recept komt uit mijn boek 'Alles draait om je Hormonen'.

Chocolade bommetjes met boekweit en hennepzaad Crispy chocolade bommetjes

Recept 10: Espresso Amandeltaartjes als toetje, ontbijt of tussendoortje

Altijd mooi: gerechten waar geen oven aan te pas komt. En je maakt het basisrecept heel eenvoudig geschikt voor zowel vegetariërs als veganisten. Bovendien ziet het er supermooi uit! Ze smaken ook heerlijk met alledaags fruit, toefjes fruitspread of anders gedroogd fruit (in het vroege voorjaar).

Het recept van het espresso amandeltaartje

Recept 11: Je eigen toastjes maken

Zo leuk om te doen met leuke uitsteekvormpjes. Ook met kinderen. Mijn favoriet is rozemarijntoast, maar je kunt met dit recept echt alle kanten op. Leef je uit!

Wat zou het mooi zijn als je deze toastjes maakt van oude graansoorten. Wist je dat veel oude graansoorten zo ‘minimalistisch’ zijn dat ze niet eens tegen kunstmest en bestrijdingsmiddelen kunnen? Wat een zegen voor de bodem! Niet echt een paasonderwerp, maar hoe mooi is het dat je op feestdagen, met een meestal nog grotere voetafdruk voor de aarde, beseft dat je bij elke euro die je uitgeeft een stem hebt. Als het om onze toekomst gaat, is 'bodembewustzijn' misschien wel het allerbelangrijkste thema om ons als burger, boer of bestuurder mee bezig te houden. Zie dit indrukwekkende filmpje van de Indiase Yogi en visionair Sadhguru die kortgeleden in Nederland was. 'Bodemuitsterving' is volgens hem het meest serieuze probleem waar we ons mee bezig moeten houden. Zie ook zijn artikel in de Krant van de Aarde, pagina 3: "De agentschappen van de Verenigde Naties, die over voldoende wetenschappelijke gegevens beschikken, zeggen dat de planeet nog voor 80 tot 100 oogsten aan landbouwgrond heeft. Dat betekent dat we binnen 45 tot 60 jaar geen landbouwgrond meer over hebben."

Recept Rozemarijntoastjes Of liever pompoenpit toastjes?

Recept 12: Eigengemaakte spreads

Bij eigen toastjes horen natuurlijk ook eigen spreads. Die zijn lekker bij een soepje of bij je diner. Een groene spread van wat spinazieblaadjes en mooie jonge voorjaars(on)kruiden is een prachtige manier om spelenderwijs je gezondheid, de aarde en je portemonnee een handje te helpen. Zie deze link waarom ik zo weg ben van eigengemaakte spreads. Zeker in periodes van feestdagen, verjaardagen en etentjes moet menige darm en lever extra hard werken. Waarom je lichaam dan niet even een handje helpen door chlorofyl te eten? Heb je toevallig ook daslook in je omgeving? Dit overheerlijke, aromatisch kruid voor een spread helpt een handje bij de reiniging van je darmen en bloed.

Op de foto hieronder zie je de 'Fritessaus maar dan anders' uit mijn boek 'Weten van (H)eerlijk eten deel 1'. En rechts zie je de tomatenspread uit mijn boek 'Weten van (h)eerlijk eten deel 2'.

Zie alle recepten van eigengemaakte spreads en sauzen in mijn boeken

Recept 13: Pannenkoekenbuffet

Mijn absolute feestmaal is een recept uit mijn bookazine Mooi Eten, dat ik elk seizoen aanpas. Simpelweg omdat elk seizoen andere kruiden en groentes heeft. Zeker als er iets te vieren valt zet ik dit mijn gasten voor. Je maakt dit feestmaal ook nog eens heel betaalbaar als je het meel in grootverpakkingen koopt en werkt met groentes van het seizoen. Serveer met wat lekkere eetbare (on)kruiden en bloemetjes om het helemaal af te maken. Daarvan is er al heel veel in het vroege voorjaar. 

Juist met dit recept is het makkelijk om ieders voedingskeuzes te respecteren. Zowel vegetariërs, veganisten en carnivoren kunnen aan tafel hun eigen eiwitten kiezen. Bovendien vind ik al die kleine bakjes heel feestelijk en gastvrij. Dit recept is een mooi voorbeeld hoe je kunt eten volgens het Planetary Health Diet: dierlijke eiwitten als kleine aanvulling op je dag-/ weekmenu. Goed voor jouw veerkracht en goed voor die van de aarde.

Ik maak een pannenkoek altijd van biologische, lokale, oude granen. Er zijn zoveel voordelen te benoemen van oude granen als haver, boekweit, gerst, rogge etc. Het mooie van deze granen is, is dat ze op steeds meer plekken in Nederland te koop zijn. Vaak online overigens, zie onderdaan deze blog. Vaak kun je ze ook veel goedkoper kopen als je ze in grootverpakkingen koopt. En is het voor jou teveel? Schep het dan over in zakjes en deel de kosten met je omgeving of geef het cadeau. 

Lente pannenkoek uit bookazine Mooi Eten Recept Mediterraan pannenkoekenbuffet

Recept 14: Nederlandse quinoa met geroosterde groenten

Ook dit blijf ik een fantastisch recept vinden. Nederlandse quinoa is (terecht) veel duurder dan Peruaanse quinoa, maar kijk eens hoe ongelooflijk veel voedselkilometers we besparen door uit eigen land te eten. Eten van eigen bodem is bovendien een zeer effectieve manier om aan onze CO-2 uitstoot te werken. Als je deze voedzame maaltijdsalade maakt met groenten van het seizoen en je serveert er plantaardige eiwitten als (wal)noten en paddenstoelen bij, dan heb je een gezonde maaltijd zonder dierlijk eiwit, die ook nog eens superlekker is. En wat zijn er met de paasdagen al mooie bloemetjes te vinden in de tuin. Leuke tip: kweek de week voor Pasen wat mooie gekleurde kiemen in je vensterbank.

Recept voor de quinoamaaltijdsalade met geroosterde seizoengroenten

Recept 15: Granola met worteltjes

Er wordt nog altijd verwacht dat de wereld in 2030 zo'n 35% meer voedsel moet produceren dan nu om de groeiende wereldbevolking te kunnen voeden. Dat is gigantisch, zeker gezien de uitputting van de aarde anno nu. Maar stoppen met voedselverspilling (nog steeds belandt bijna 35% van het voedsel niet op ons bord) is en blijft natuurlijk de belangrijkste manier om natuur, milieu en bodem te ontzien. Ik maakte deze week Rabarber kwarktaart voor een fotoshoot, maar had me verrekend: 1/3 teveel van de bodem gemaakt. Ik had geen idee wat ik er nog mee zou kunnen. Maar.....heb er nog wat gehakte waloten aan toegevoegd en het in de droogoven gestopt en toen had ik een waanzinnig lekkere granola, met worteltjes. Nog een voordeel als je tegen voedselverspilling bent: je wordt creatief en het zorgt meestal voor de heerlijkste gerechten. 

Tip: kijk ook eens op de website van Crunchy granola voor inspiratie, zoals deze Granola met een Westerwolds tintje. Gezonde granola's zijn zo eenvoudig zelf te maken. 

Tip: waar zijn de ingrediënten te koop?

De recepten bevatten soms ingrediënten die je niet in de supermarkt vindt. In natuurwinkels, boerderijwinkels en online zijn ze vaak wel te koop. Mijn favoriete online adressen zijn:

Over de auteur van dit artikel

Rineke is opgeleid als natuurgeneeskundig- en orthomoleculair therapeut. Ruim 15 jaar lang heeft ze mensen met chronische klachten begeleid in haar praktijk op het gebied van voeding en leefstijl. Inmiddels richt ze zich volledig op het inspireren van mensen om te kiezen voor onbewerkt, gezond, duurzaam en divers voedsel via haar boeken, lezingen, platforms, magazines en trainingen. Omdat het voor veel mensen moeilijk bleek om gezond eten in de praktijk te brengen, begon ze in 2011 boeken te schrijven. 

(H)eerlijke recepten plus uitgebreide achtergrondinformatie om je gezondheid positief te beïnvloeden, vormen in alles wat ze schrijft de rode draad. Het geld van haar bestsellers investeert ze grotendeels in hun biodiversiteitsproject Heerlijk Westerwolds Land. Door een boek te kopen of cadeau te geven ondersteun je niet alleen haar gedachtengoed maar maak je het ook mogelijk dat Rineke volledig onafhankelijk van subsidies, adverteerders of financiers haar jarenlange kennis gratis kan blijven delen.