Lupine

Terug van weggeweest

Lupinebonen/meel zijn jarenlang een belangrijke eiwitbron voor mensen geweest. Maar 50 jaar geleden hebben we het een beetje afgeschaft. Jammer, want lupine is een mooie plantaardige eiwitbron die alle essentiële aminozuren bevat. Het kan, net als een ander volwaardig eiwit: quinoa, milieuvriendelijk geteeld worden, ook in Nederland. Het zou, zeker als je spreekt over ‘gezond oud worden MET en OP deze aarde’, een plekje bij de boer op het land (mooie stikstofbinder) en in onze keukenkastjes moeten heroveren. 

Lupinemeel in Nederland voor de consument nog steeds niet gemakkelijk te verkrijgen. Maar wie een beetje zoekt kan het vinden op webshops zoals deze:www.lupinfood.eu. En er is zelfs gefermenteerde lupine (een burger die je zelf lekker kunt marineren) van het merk Hobbit  te vinden in sommige natuurwinkels. Mooi! Ook zie je het als lupine stukjes in sommige supermarkten al verschijnen, jammer dat er dan toch weer dat er zoveel kunstmatige toevoegingen en smaakjes aan toegevoegd zijn. 

De voordelen van Lupine

  • Het bevat alle essentiële aminozuren, cysteïne en methionine, wel in een lage dosering. Het aminozuur dat er het meest in voorkomt is glutamine. Dit is belangrijk voor ons zuur/base evenwicht, onze energie aanmaak in spieren, de opbouw van onze darmslijmvliezen etc.
  • Het totale eiwitgehalte ligt tussen de 30 en 40%. Dat maakt het ook een mooi alternatief voor mensen met een hogere eiwitbehoefte die minder dierlijk eiwit willen gebruiken.
  • Het wordt gezien als een gezond en milieuvriendelijk alternatief voor soja, voor zowel menselijke consumptie als voor diervoeders (zie bijvoorbeeld dit artikel in de Gelderlander of dit artikel op Foodblog). Het bevat ook een dikkere zaadhuid dan soja zodat de plant zichzelf al goed beschermt en dus zonder gewasbeschermingsmiddelen goed te telen is. Bovendien is de plant een zogenaamde 'groenbemester' vanwege zijn stikstofbindende werking en daardoor een bodemverbeteraar. Dus een mooie stap op weg om de massale sojateelt en alle nadelen die hieraan verbonden zijn wat in te dammen. Zie verder ‘Weetje soja’. Als wij de eiwitten gaan eten, die we anders aan dieren zouden voeren, zou de milieuproblematiek een heel stuk verminderd worden.
  • Het bevat minder anti-nutriënten: lectinen, trypsineremmers, fytinezuur (deze binden mineralen) dan andere peulvruchten Dat betekent dus een betere vertering + een betere benutting van mineralen en sporenelementen.
  • Door ofwel inuline of lupine in het ontbijt te gebruiken wordt de eetlust getemperd waardoor er die dag minder vet en dus minder calorieën gegeten worden. Een mooi begin van de dag voor mensen die overgewicht hebben door een te hoge calorie inname (1).
  • Het is een zeer rijke bron van galactanen, een koolhydraat die niet wordt opgenomen als suiker in onze bloedbaan, maar dient als voedsel. Galactanen worden door onze darmbacteriën gefermenteerd. En daarmee kunnen ze de gezondheid in onze darm een flinke zet in de goede richting geven. Onze darmbacteriën hebben immers volop deze niet- verteerbare-koolhydraten nodig om te kunnen overleven! Een gezond microbioom (alle verzamelde ‘beestjes’ met wie we in ons eigen lichaam samenwonen) betekent dat we minder gevoelig zijn voor allerlei bacteriën, virussen en micro-organismen.
  • De bonen bevatten zelfs nog een beetje Omega-3 vetzuren. Maar ook een mooie hoeveelheid Omega 9 vetzuren
  • Het is een goede aanvulling van onze vezels; het bevat maar liefst 42.8 gram vezels per 100 gram! Dergelijke vezels die dienen o.a. als voedsel voor onze darmbacteriën. In een dieet als het FODMAP dieet worden ze er juist uitgehaald. Bij een slechte darmbacteriehuishouding kunnen ze voor flink wat gasvorming en winderigheid zorgen. Begin dus nooit te rigoureus met vezels als inuline, psyllium of deze galactanen in lupine. Bouw het rustig op zodat je darmbacteriën de gelegenheid hebben zich te herstellen.
  • Met lupine (het eiwit, 25 gram per dag(2) zijn proeven gedaan om binnen 4 weken een daling van  cholesterol te bewerkstelligen. 

De nadelen van Lupine

  • Mensen die niet tegen soja kunnen, zullen lupine vaak ook niet kunnen verdragen. Omdat zowel soja als lupine als hulpstof in veel kant en klare producten voorkomt zijn er steeds meer mensen die er niet goed op reageren.
  • Het heeft iets minder makkelijke bakkwaliteiten dan veel andere meelsoorten. Daarom heb je toch altijd een extra eiwit in de vorm van een ei of wat extra vezels nodig. Houd je in het begin dan ook goed aan het recept. Wat zonnebloemproteine (Heliaflor) toevoegen kan ook een betere structuur (en smeuiigheid) geven in glutenvrije producten. 

Mogelijkheden in keuken met Lupinemeel

  • Vervang een deel van je meel (maximaal 1/3) in een brood, pannenkoek, wrap, koek, pepernoten, taart etc. door lupinemeel. Zo heb je een eiwit toegevoegd die zorgt dat de stijging van je bloedsuikers veel trager verloopt. Goed voor ieders gezondheid, gewicht en stemming!
  • Zie ook deze website voor mooie lupinemeel recepten, lupinemeel en lupinebonen.
  • Als je zelf vaak plantaardige melk maakt uit amandelen, hazelnoten etc. kun je ook eens deze lupinemelk maken als je bonen hebt: Lupine melk Net als alle andere peulvruchten zou je bonen ook kunnen laten kiemen.
  • Laat de bonen kiemen!
  • Let op:  de witte zoete lupine is eetbaar! Niet de paarse variant die in het wild voorkomt.

referenties/bronnen: 1)htps://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17093146

2) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3735452/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3735452/

Referenties

(1) Br J Nutr. 2004 Apr;91(4):591-9.

Effect of fat replacement by inulin or lupin-kernel fibre on sausage patty acceptability, post-meal perceptions of satiety and food intake in men.

Archer BJ1, Johnson SK, Devereux HM, Baxter AL.