Meer groen, het hele jaar doen!

Als er één stof is waarover veel geschreven wordt, online en in boeken, dan is het wel chlorofyl. Er zit vast niemand op te wachten dat ik dat nog eens dunnetjes over doe. Toch wil ik graag een aantal positieve eigenschappen van chlorofyl in het zonnetje zetten. En wel nu, in het voorjaar, de periode waarin chlorofyl vaak in de spotlight staat als voorjaarsreiniger. Ik wil er echter een vurig pleidooi voor houden om het hele jaar door chlorofyl te eten, niet alleen in het voorjaar. Waarom? Ik zal me beperken tot een paar prachtige eigenschappen: als ondersteuning bij de ontgifting, voor onze hormonale gezondheid en onbegrepen overgewicht.  

Wat is Chlorofyl en waar zit het in?

Ik denk dat veel mensen wel eens gehoord hebben van de ‘superfoods’ chlorella, spirulina, gerste- en tarwegras of een ander ‘groen’ poeder. Dit zijn allemaal stoffen met het groene kleurpigment chlorofyl. Dit is het bladgroen dat een plant of alg zijn groene kleur bezorgt. Je hoeft je chlorofyl echter niet alleen uit deze superfoods halen. Ook via je voeding kun je flink wat chlorofyl eten. Spinazie, tuinkers, (groene) zeewieren, koriander, peterselie, waterkers, postelein, rucola, boerenkool, prei en andijvie zijn rijk aan chlorofyl. Over de hele linie geldt; hoe donkerder groen het blad, hoe meer chlorofyl.

Chlorofylrijke voedingsmiddelen en superfoods

Voedingsmiddel/supplementHoeveelheid chlorofyl
(mg per 100 gram)(mg per 100 gram)
Boerenkoolpoeder124,4
Chinese kool4,1
Chlorella 2.800-3.710
Gerstegraspoeder980,0
Groene bonen15,6
Peterselie38,0
Phytoplankton (Nannochloropsis gaditana)1500
Prei7,7
Spinazie23,7
Spirulina (gemiddeld)1250-1500
Tuinkers31,2

Bron: Placebo Nocebo jaargang 3, nr 12/US Department of Agriculture.USDA nutrient database

Eet 'groen' chlorofyl

Zeker nu je aan alles ruikt, voelt en ziet dat het volop voorjaar is, zou ik zeggen: eet chlorofyl! En dat is geen straf, want chlorofylrijk voedsel is superlekker, gemakkelijk klaar te maken en een weldaad voor je vitaliteit en gezondheid. Als je de smaak eenmaal te pakken hebt, blijf het dan lekker eten, het hele jaar door. Hieronder lees je dat het ook geen overbodige luxe is om veel meer groen te eten. En als we dat groene voedsel nu letterlijk en figuurlijk groen eten (onbespoten of met EKO- of Demeter-keurmerk), dan slaan we met zijn allen een flinke slag als het gaat om onze eigen gezondheid en die van de aarde. Wie weet kan ik je alvast verleiden met dit heerlijke groene spinaziesoepje.

Twee belangrijke eigenschappen van Chlorofyl

1 - Ondersteuning ontgifting door afvoer van afval- en toxische stoffen

Chlorofyl kan allerlei toxische stoffen aan zich binden, waaronder zware metalen als kwik, amalgaam, uranium, aluminium, koper, chroom, lood en cadmium,(2) maar ook PAK’s, dioxine,(3) mogelijk aflatoxine,(5) alcohol en pcb’s. Zo kunnen deze deze toxische stoffen met de ontlasting afgevoerd zodat ze niet worden opgenomen in ons bloed. Als er één stof is die in het maag-darmkanaal toxische stoffen kan wegvangen, dan is het wel chlorofyl.* Of deze nu ontstaan door een gebrekkige spijsvertering of dat ze via de voeding of ons water binnenkomen. Chlorofyl is dus belangrijk voor iedereen die met voeding en leefstijl wil bijdragen aan zijn/haar gezondheid, maar zeker voor mensen die:

  • op dieet zijn (dan komen afvalstoffen vrij);
  • allergieën en chronische luchtwegklachten (4);
  • hun amalgaam laten verwijderen;
  • veel medicijnen gebruiken;
  • te weinig groente eten;
  • veel rood vlees (haem ijzer) eten (6);
  • een trage maag-darmwerking en daarvoor obstipatie hebben. Plus de veelvoorkomende klachten die hieruit kunnen voortvloeien (futloos zijn, hoofdpijn of huidproblemen hebben, vocht vasthouden, etc.). - Je spijsvertering krijgt niet alleen een boost door chlorofyl, de meeste chlorofyl bevattende voeding en supplementen bevatten ook veel vitamines, mineralen en sportenelementen;
  • een magnesiumtekort hebben (een van de kenmerken is kuit-/spierkramen maar ook vaak darmklachten) - Chlorofylrijk voedsel bevat ook veel magnesium;
  • vooral zuurvormend voedsel (graan, vlees(waren), zoet, soja, suiker) eten in plaatst van basevormend voedsel (groente, fruit, zure zuivel, water, kruidenthee).

2- Ondersteuning van je hormonen

Chlorofyl kan zogenaamde xenobiotica uit het lichaam verwijderen. Deze worden ook wel endocriene (hormonale) ‘disruptors’ genoemd. Het zijn bijvoorbeeld ftalaten, dioxines, pesticiden etc. Pure winst voor je hormonen dus, want we weten uit dierproeven dat deze stoffen zich op een paar manieren als ‘verstoorders’ in ons lichaam kunnen gedragen:

  • Ze imiteren onze eigen (geslachts)hormonen, zodat er een overstimulatie kan optreden.
  • Ze ‘docken’ aan op de plaats (receptor) waar normaliter onze eigen hormonen aandocken, zodat deze hun boodschap niet meer kunnen afgeven.
  • Ze blokkeren het controlesysteem op onze hormonen door in te grijpen op de omzetting (het metabolisme) van onze hormonen, in bijvoorbeeld de lever. Klik hier voor meer informatie > 

In mijn boek 'Alles draait om je Hormonen' vertel ik je hier nog veel meer over. Vooral in zogenaamde kritieke periodes van ons leven (in de baarmoeder, vlak voor de geboorte, op jonge leeftijd en in de puberteit) kunnen hormoonverstorende stoffen voor problemen zorgen. Maar het gebeurt soms ook op latere leeftijd (7,8). Ook aanstaande moeders doen er daarom goed aan voldoende groen voedsel te eten. En verleid ook zeker pubers tot chlorofylrijk eten. Misschien kun je ze blij maken met een overheerlijke groene omelet quiche?

Omzetting van oestrogenen in onschadelijke vorm

Chlorofyl en specifieke stoffen uit koolsoorten (genaamd DIM) spelen ook een belangrijke rol in het terugdringen van oestrogenen. Een overmaat aan oestrogeen moet worden afgebroken via de lever en uitgescheiden worden via de lever en nieren. Bij dit afbreken kunnen er een paar vormen van oestrogeen ontstaan: een gunstige variant (ook wel 2OH genoemd) en ongunstiger varianten (4OH en 16OH) die voor ziekten en klachten kunnen zorgen bij een overmaat. De gunstige vorm van oestrogeen moet de ongunstige vormen in toom houden. Groene (blad)groenten en koolsoorten mogen daarom niet ontbreken in je voeding.

Meer glutathion = meer ontgifting en een gezondere hormoonbalans 

Chlorofyl is een belangrijke booster van glutathion. En meer glutathion betekent een betere ontgifting, minder vrije radicalen en een lever die zich meer met jouw algehele gezondheid en jouw hormonen bezig kan houden.

Onze lever heeft heel wat vitamines, mineralen en sporenelementen nodig om zijn taken – onder andere de ontgifting en de omzetting en recycling van hormonen – in goede banen te leiden. Het kan geen toeval zijn dat chlorofylrijk voedsel en groene poeders ook deze stoffen volop bezitten.

Nog een paar eigenschappen van Chlorofyl

  • Chlorofyl verbetert de aanmaak van rode bloedlichaampjes.
  • Chlorofyl verbetert de zuurstofopname, zodat onze cellen meer energie kunnen genereren.
  • Chlorofyl kan ondersteunen bij insulineresistentie (9) en onbegrepen overgewicht (10)(11)(12). Als onze uitscheidings- en ontgiftingsorganen toxines/zware metalen niet kunnen uitscheiden, worden ze opgeslagen in vetweefsel (buik, geslachtsorganen, brein etc.). Daarom worden xenobiotica ook wel ‘obesogene stoffen’ genoemd. Ondanks calorierestrictie lukt het niet om af te vallen. Daarom is het belangrijk om jonge kinderen al vroeg kennis te laten maken met chlorofylrijk voedsel. Juist kinderen die deze xenobiotische stoffen niet kunnen uitscheiden, hebben later een grotere kans op overgewicht (9)(10).

Groen voedsel

Ik maakte voor jullie een heerlijk pesto-recept, met daarin spinazie, zeesla, peterselie, koriander en daslook, gemengd door koude aardappelen. In plaats van pijnboompitten heb ik paranoten gebruikt. Naast chlorofyl is selenium namelijk ook erg belangrijk om ontgifting mogelijk te maken. Door de groenten te mengen met koude aardappelen krijg je nog een mooie voorjaarsboost. Koude aardappelen bevatten namelijk resistent zetmeel en dat is hét voedsel voor je darmbacteriën. De combinatie van aardappelen en chlorofyl zorgt er bovendien ook nog eens voor dat je basisch eet, ook een belangrijke voorwaarde voor je algehele gezondheid. 

'Groene multi' als supplement

Ik ben zelf erg gecharmeerd van een groene alg Nannochloropsis Gaditana. Ik noem het altijd mijn groene multi. Hij is zeker niet zo rijk aan chlorofyl als chlorella, maar wel heel speciaal. Ten eerste omdat het een gekweekt Nederlands product is. Maar ook door zijn mooie gehalte aan omega 3 (5% van het droog gewicht bestaat uit het essentiële vetzuur EPA), zijn hoge eiwitgehalte (bijna 50%!) met alle essentiële aminozuren en zijn rijkdom aan mineralen en sporenelementen (waaronder jodium, wat essentieel is voor de leverontgifting). Qua vitamines springen de vitamine E en C eruit. Ten slotte is dit supplement getest op zware metalen, ook een belangrijke voorwaarde bij dergelijke supplementen.

Kanttekening 

Veel wetenschappelijke onderzoeken naar chlorofyl zijn gedaan met de synthetische variant chlorofylline. Chlorofylline is stabieler en goedkoper dan natuurlijk chlorofyl. Dat betekent dat lang niet alles wat wordt beweerd over chlorella waar hoeft te zijn, omdat de werking ervan getest kan zijn met chlorofylline. Wees daar dus bedacht op. Ook zijn veel onderzoeken gedaan met ratten en dat houdt niet per definitie in dat positieve resultaten een-op-een vertaald kunnen worden naar de mens. Dat geldt ook voor de hieronder gebruikte referenties.

Het meest logische advies lijkt me daarom vooralsnog: gebruik volop voeding met natuurlijk chlorofyl uit algen en groente, eventueel aangevuld met een zuiver preparaat. Tot het tegendeel bewezen is, lekker groen eten dus!

Over de auteur van dit artikel

Ruim 15 jaar lang heeft Rineke mensen met chronische klachten begeleid in haar praktijk in Sellingen op het gebied van voeding en leefstijl. Omdat het voor veel mensen moeilijk is om gezond eten in de praktijk te brengen, schreef ze in 2011 haar eerste boek: Weten van (h)eerlijk eten 1. Na alle overweldigende reacties en de vraag naar meer informatie bracht ze in 2013 deel 2 uit, gevolgd door nog twee boeken. Haar meest bekende boek is 'Alles draait om je Hormonen': 

een uitgebreid voedingshandboek voor de moderne mens. Heerlijke recepten en uitgebreide achtergrondinformatie om je gezondheid positief te beïnvloeden, vormen in alle boeken de rode draad. Inmiddels richt ze zich volledig op het verspreiden van haar kennis via lezingen en het schrijven van boeken. Ook ontwikkelt ze producten onder het merk 'à la Rineke', waarmee je puur en gezond eet in een handomdraai.

Meer over Rineke

Bronnen en referenties 

Food and Chemical Toxicology 2012; 50(2):341

https://www.niehs.nih.gov/health/topics/agents/endocrine/

1.(2) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25509955

2.(3) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17472477

3.(4) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4214967/

4.(5) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19952359

5.(6) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16046728. Let op het gaat hier om dieronderzoek en over de factor haem-ijzer ten aanzien van de gevaren van rood vlees.

6.(7) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3245362/ http://www.dehormoonfactor.nl/oestrogeendominantie-bij-vrouwen

7.(8) J Toxicol Environ Health A. 2010;73(17-18):1141-9. doi: 10.1080/15287394.2010.491044.Natural compounds in the human diet and their ability to bind mutagens prevents DNA-mutagen intercalation

8.(9)Kelishadi R, Mirghaffari N, Poursafa P, Gidding SS. Lifestyle and environmental factors associated with inflammation, oxidative stress and insulin resistance in children. Atherosclerosis. 2009;203(1):311–319.[PubMed]

9.(11) Mol Cell Endocrinol. 2009 May 25;304(1-2):84-9. doi: 10.1016/j.mce.2009.02.024. Epub 2009 Mar 9.Environmental estrogens and obesity

10.(12) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26391979