Wat goed is voor de bodem en de aarde is ook goed voor de mens. Wij zijn immers ook ‘wat ons eten at’. Des te gezonder de bodem en de omgeving van ons voedsel, des te beter dat voedsel onze gezondheid in goede banen kan leiden. Rode klaver is in dit opzicht een bijzondere topper voor mens en planeet.
Voor de bodem/aarde
De plant kan stikstof uit de lucht in de bodem omzetten tot stikstof die de plant kan opnemen. Natuurlijke ‘kunstmest’ dus eigenlijk. Nog steeds krijgt het gros van de gewassen stikstof via kunstmest. Kunstmest heeft flink wat gevolgen voor zowel de bodem als onze gezondheid. Zie verder mijn artikel ‘Leg de bodem onder je gezondheid’. Wist je trouwens dat kunstmest ook onder de groep van xenobiotica valt? Hormoonverstorende stoffen die verstrekkende gevolgen voor vooral onze hormonale en breingezondheid kunnen hebben.
Los van deze stikstof bindingscapaciteit verbetert klaver het bodemleven. En dat zorgt ook weer voor gezonder voedsel. Een gezond ondergronds leger aan micro-organismen in de bodem zorgt dat de plant optimaal voedingsstoffen kan opnemen. Voedingsstoffen die wij nodig hebben voor alle processen en functies in ons lichaam. Zie uitgebreide informatie in mijn boek ‘Je Brein Vitaal – met elke hap een gezonde stap’.
Voor de mens
Rode klaver is van oudsher een middel voor typische ‘vrouwenklachten’. Zo werd het bijvoorbeeld gebruikt tegen witte vloed. Maar ook om voorjaarsmoeheid te verdrijven en bij klachten van de luchtwegen (hoest, slijm, benauwdheid etc)
Het bevat vitamine A, B, C, E & K, calcium, ijzer, magnesium, fosfor, kalium, zink, caroteen, chlorofyl, aminozuren en eiwitten.
Huidige toepassingen
- Rode klaver is rijk aan o.a. isoflavonen; fyto-oestrogenen met een zogenaamd modulerend effect op de hormoonbalans: ze remmen een overmaat aan oestrogeen maar kunnen ook bij een tekort aan oestrogeen als ‘oestrogeen vervanger’ optreden.
- Het stimuleert dan ook het denkvermogen en de botvorming. (1) En helpt botverlies in de menopauze te voorkomen. (2)
- Fyto-oestrogenen* verhogen waarschijnlijk de aanmaak van SHBG in de lever. (3) Dit ‘seks-hormoon-bindende-globuline’ bindt het grootste gedeelte van oestrogenen in ons bloed. Dat betekent dat deze gebonden hormonen niet vrij zijn en hun boodschap NIET af kunnen geven aan onze cellen. Zo werken ze mogelijk preventief aan allerlei hormonale klachten/ziekten. Zie verder mijn boek Alles draait om je Hormonen.
Ook kunnen ze om die reden mogelijk verlichting bieden bij klachten als opvliegers. (3)
De fyto-oestrogenen in rode klaver zijn:
Isoflavonen: Deze zitten tevens in lijnzaad, alfalfa, soja, fenegriek, zilverkaars
Coumestanen: Deze zitten tevens in alfalfa, lima-, mung- en sojakiemen of -bonen, granaatappelpitolie.
Lignanen: ook rogge en lijnzaad zijn goede bronnen hiervan.
Lijnzaad crackers (uit mijn boek ‘Je Brein Vitaal’. Lijnzaad biedt op veel fronten ondersteuning voor onze hormonale en brein gezondheid: door zijn vezels, fyto-oestrogenen (zoals de lignanen die ook in rode klaver zit), Omega 3 vetzuren en het vermogen om SHBG in goede banen te leiden. Bovendien zijn het heerlijke crackers en zeer eenvoudig te maken.
- Het verlaagt bloedvetten/cholesterol (zowel totaal als LDL cholesterol) En zou daarmee preventieve bijdrage kunnen leveren aan het ontstaan van hart-en-vaatziekten. (4)
- Het werkt als antioxidant (zodat bijvoorbeeld cholesterol bijvoorbeeld niet oxideert) Het zou ook oxidatieve schade aan ons DNA voorkomen. Bovendien zou het bijdragen aan het remmen van ontstekingen. Dit omdat rode klaver een vrije radicalen ‘vanger’ is en de werking van het antioxidant enzym SOD zou verhogen. (5)(6) Zie verder mijn artikel over leverontgifting en waarom de aanmaak van deze antioxidant enzymen zo belangrijk is.
- Het fungeert als zogenaamde aromataseremmer. (7) Zie kader hieronder.
Aromataseremmers
Aromataseremmers zijn stoffen die de aanmaak van oestrogeen uit androgenen als testosteron afremmen. Bij een overmaat aan oestrogeen ten opzichte van progesteron of testosteron spreken we van oestrogeendominantie. Een groot deel van de hormonale klachten, ziekten en kankers heeft hiermee te maken. Zie de afbeelding hieronder.
Oorzaken van een verhoogde aromataseactiviteit (en dus te veel oestrogeenaanmaak) zijn onder andere:
- veroudering
- zinktekorten
- overgewicht (met name in de buikstreek)
- insulineresistentie
- xeno-oestrogenen
- buikvet
- verstoorde leverfunctie
- te veel rood vlees
- teveel snelle koolhydraten/melk/alcohol
- laaggradige ontstekingen
In de andropauze en menopauze wordt er hoe dan ook meer testosteron omgezet in oestrogeen. Dan zijn aromataseremmers/modulators extra belangrijk.
Bronnen van aromataseremmers.
- groene thee en zwarte thee;
- resveratrol in rode wijn en druiven;
- quercetine in appels, druiven en uien;
- genisteïne in soja;
- citrusflavonoïden in grapefruit en citrus;
- oleuropeïne in olijfolie;
- vitamine D;
- melatonine;
- brandnetel (urtica dioica);
- lignanen in bijvoorbeeld lijnzaad, rogge & rode klaver;
- biochinin A in rode klaver;
- isoliquiritigen in zoethout;
- hesperidine met name in schil van citrusvruchten;
- apigenine in peterselie, selderie, munt en kamille;
- ellaginezuur in o.a. granaatappels, frambozen en aardbeien;
- zink (in oesters, pompoenpitten en zonnebloempitten);
Toepassingen
- De bloemetjes zijn prachtig in een salade. Zie bijvoorbeeld dit overheerlijke recept: hippe zomerse rode bietensalade
- De blaadjes kun je drogen als thee of mee blancheren met bijvoorbeeld spinazie.
- Je kunt er heerlijke kiemen mee maken (gebruik altijd biologisch kiemzaad) Rode klaver is een perfect kiemzaad. Binnen een paar dagen heb je heerlijke kiemen. Ze zijn niet heel uitgesproken qua smaak en daardoor in veel gerechten te verwerken.
- Je kunt blad en bloemen heerlijk in pesto’s verwerken. Zie bijvoorbeeld dit voorbeeld van deze groene pesto.
- Het is te koop als tinctuur, capsule of tablet om in te zetten bij overgangsklachten. (Check de verpakking dat er niet allerlei E-nummers in zitten)
Hippe rode bieten salade
Op de foto hierboven zijn de bloemen van rode klaver in een salade verwerkt. Een lust voor het oog en ze zijn nog lekker ook. Op de foto hiernaast rode klaver kiemen. Zeer eenvoudig te maken, ze mislukken eigenlijk nooit.
Wildpluk pesto
Overdaad schaadt
Wat voor elk voedingsmiddel geldt, geldt uiteraard ook voor rode klaver. Teveel kan zich tegen je keren. Van rode klaver is een voorbeeld bekend van schapen, die in Australie op een klaverrijke weide liepen. De rammen kregen ‘klaverziekte’ door de grote hoeveelheden stoffen in klaver met een oestrogene werking. Het leidde tot onvruchtbaarheid van de rammen.
Bovendien kan een overmaat een bloedverdunnende werking hebben. Dus oppassen als je bloedverdunners gebruikt.
Rode klaver blad
Voorwaarde voor een goede werking van fyto-oestrogenen als rode klaver
Het is belangrijk om te weten dat fyto-oestrogenen uit bijvoorbeeld rode klaver moeten worden omgezet in onze darmen voor ze hun heilzame hormonale werking kunnen uitoefenen. Die factoren kun je positief beïnvloeden door
- Optimaal voor darmflora te zorgen door volop variatie, vezels, onbewerkt voedsel te eten. Zie verder mijn artikel darmgezondheid.
- Het gebruik van antibiotica te minimaliseren (nee uiteraard niet de kuur van de dokter als die nodig is, maar uit voeding. Vooral Noorse kweekzalm, kweekvis uit verre landen en kip uit de bio-industrie kunnen flink wat antibiotica bevatten.
- Je voeding uit veel meer plantaardig dan uit dierlijk voedsel te laten bestaan.
Bronnen
- Botanical and Dietary Supplements for Menopausal Symptoms: What Works, What Doesn’t. Stacie E. Geller, Ph.D., Associate Professor and Laura Studee, MPH
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27710141/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26693407/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16181020/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32326385/
- nog toevoegen
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17761019/
