Snelle groentefermentaties (pickles) zijn misschien wel een van de simpelste manieren om jezelf via je voeding een gezondheidsboost te geven. Zonder ingewikkeld gedoe, zonder lange wachttijden, betaalbaar en smakelijk… maar mét groots effect. Wat maakt ze zo bijzonder? In deze blog vertel ik waarom ik, zowel persoonlijk als vanuit gezondheidsperspectief, zo’n fan ben van elke dag een beetje pickle. Wat een magie en wat een heerlijke, gezonde aanvulling van elke maaltijd:
Terwijl jij lekker ligt te slapen of aan het werk bent, gebeurt er iets bijzonders op jouw aanrecht. Natuurlijke processen doen hun werk en tillen jouw voeding naar een hoger niveau: Een korte fermentatie zorgt ervoor dat je eten rijker wordt aan goedaardige microben én beter verteerbaar wordt. Eigenlijk is het bijna magisch: zonder dat jij er iets voor hoeft te doen, werkt je voeding alvast aan jouw gezondheid en vitaliteit. En het enige wat ervoor nodig is, is groente, een beetje zeezout, fysieke druk (in een pickle-pers) en tijd.😮 Het kost zelfs geen energie van een keukenapparaat.
1. Een boost aan goedaardige micro-organismen
Tijdens het fermentatieproces gebeurt er iets fascinerends: micro-organismen vermenigvuldigen zich razendsnel.
Volgens fermentatie-expert Peter van Berckel kan één bacterie zich onder gunstige omstandigheden in 8 uur tijd tot wel 16 miljoen keer kopiëren. Stel je eens voor wat dat betekent voor jouw darmgezondheid…
Je verrijkt je voeding namelijk met een enorme hoeveelheid gezondheidsbevorderende microben. Bijna (omdat de hoeveelheden minder groot zijn dan in een pilletje) alsof je een probioticumpilletje slikt, maar dan gewoon via je eten.
Vooral melkzuurbacteriën, die ontstaan bij deze fermentaties, spelen hierin een sleutelrol. Zij helpen de zuurgraad (pH) in je darmen in balans te houden. En dat is essentieel, want ‘foute’ bacteriën krijgen vooral kans bij een verstoorde pH.
Meer melkzuurbacteriën betekent dus:
- meer ruimte voor goede bacteriën
- minder kans voor ongewenste indringers
En het effect reikt verder dan je darmen alleen. Deze bacteriën spelen bijvoorbeeld ook een rol bij de aanmaak van neurotransmitters én een gezonde hormoonbalans. Lees verder in mijn artikelen:
Onze darmbacteriën hebben het lastig…
Ons huidige voedingspatroon maakt het ze niet makkelijk:
- 75% van de Nederlanders eet te weinig vezels: dé brandstof voor darmbacteriën. Lees verder in mijn artikel “Hoe kun je goed gastheer zijn voor je darmbacteriën?”
- Veel voedsel komt uit verarmde bodems en bevat minder microben. Lees verder in mijn artikel “De bodem onder onze gezondheid”.
- Gefermenteerde voeding staat bij de meeste mensen niet dagelijks op het menu.
- Niet-biologische producten bevatten minder goede micro-organismen én vaker residuen die je darmflora verstoren. Zie verder mijn artikel “Bestrijdingsmiddelen en onze darmgezondheid”.
Kortom: we mogen onze darmen best wat extra aandacht en liefde geven. En dat kan op een gemakkelijke, smakelijke manier.
2. Betere verteerbaarheid (en meer voedingswaarde)
Naast de groei van goede bacteriën gebeurt er nóg iets bijzonders tijdens fermentatie.
Je voeding wordt letterlijk ‘voorverteerd’.
Complexe koolhydraten en eiwitten worden al deels afgebroken, waardoor je lichaam ze makkelijker kan opnemen. Ook ontstaan er enzymen: de onmisbare hulpstoffen die je spijsvertering ondersteunen, zodat je voedsel daadwerkelijk verteerd kan worden. Lees verder in mijn artikel “De stille kracht van enzymen”.
En dat is geen overbodige luxe. Want door industriële bewerkingen (verhitting, pasteurisatie, sterilisatie, raffinage etc.) zijn enzymen in onze voeding schaars geworden. Daardoor bevat slechts een fractie van ons voedsel nog rauwe, onbewerkte, onbehandelde ingrediënten. Zie het plaatje hieronder dat laat zien welk voedsel ons optimaal energie levert (bij punt 1 en 2). Het merendeel van ons voedsel komt echter uit de categorieën 3, 4 en 5. En dat levert ons (te) weinig energie. Lees verder in mijn artikel “Uit de houdgreep van hoogbewerkt voedsel”.
Een eenvoudige pickle kan je spijsvertering en vitaliteit dus nét dat extra duwtje in de rug geven.
Gepickelde Cole Slaw
3. Spelen met de seizoenen
Pickles nodigen je vanzelf uit om met seizoensgroenten te werken.
Juist de stevige groenten van Nederlandse bodem – denk aan kool, wortel of ui – lenen zich perfect voor een snelle fermentatie. En al naar gelang je smaak, kun je de smaak eindeloos variëren door ze met verschillende kruiden, specerijen, oliën, azijnsoorten of andere natuurlijke smaakmakers een twist te geven.
Zo eet je automatisch gevarieerder én kom je weer in contact met het ritme van de seizoenen. Spelenderwijs ontdek je wat wanneer groeit — en hoe lekker dat kan zijn. Zo kun je op een uiterst simpele en betaalbare manier veel meer diversiteit in je voeding inpassen. Diversiteit = de basis voor veerkracht. En daarmee voor onze gezondheid.
4. Betaalbaar én tegen voedselverspilling
Een pickle maken is bijna kinderlijk eenvoudig. En het mooie? Het is ook nog eens heel vriendelijk voor je portemonnee. Je las al dat je zelfs met een wortel of ui heerlijke pickles kunt maken. Een van mijn favorieten is ook de koolrabipickle. Wat een heerlijke bite.
Met een paar simpele ingrediënten maak je iets bijzonders. Zelfs van restjes.
En omdat je pickles als bijgerecht eet (1 à 2 eetlepels per maaltijd), doe je er ook nog eens lekker lang mee.
5. Laat je creativiteit de vrije loop
Pickles zijn een feestje voor je creativiteit.
Ik maak zelf vaak een ‘basis-pickle’: alleen groente en zout. Vervolgens geef ik die vlak voor het eten een twist die past bij de maaltijd.
- Mediterraans? → olijfolie, Italiaanse kruiden, citroen of balsamico
- Indonesisch? → gember, knoflook, limoensap
Zo ontstaat er elke keer weer iets nieuws, zonder recept, maar vol smaak.
Dat is ook precies de reden dat ik onderstaand ‘mindmapboekje’ maakte: zo kun je betaalbaar met het seizoen mee-eten en met je eigen creativiteit en smaakvoorkeuren een volwaardige maaltijd op tafel zetten.
6. Ook voor mensen die niet zo’n fan zijn van groente
Niet iedereen is dol op groenten. Zeker kinderen (en soms volwassenen 😉) laten rauwkost of groente graag liggen.
Een kleine portie pickle kan dan een mooie tussenstap zijn. Ook voor mensen die moeite hebben met de vertering van rauwkostsalades overigens.
Door 1 à 2 eetlepels pickle bij de maaltijd te serveren, kun je ze misschien verleiden: ze doen dan toch iets moois voor hun ‘goede beestjes die ze gezond houden’ (mijn uitleg aan jonge kinderen), want ze krijgen toch de goedaardige micro-organismen binnen.
Het vervangt natuurlijk niet de vezelrijkdom van een volwaardige portie groente, maar het is wél een mooi stapje in de goede richting. En een kleine portie groente kan er verleidelijker uitzien dan een grote portie groente.
Leren pickelen: Koop een boek of volg een onlinetraining
Pickles laten zien hoe eenvoudig gezond eten kan zijn: kleine moeite, groot effect. Met minimale inspanning creëer je iets wat je darmen, je energie én je smaakpapillen ondersteunt.
Eerlijk is eerlijk: fermenteren staat vaak bekend als tijdrovend. Maar… dat hoeft dus helemaal niet. Daarom ben ik zó enthousiast over het boek en de online pickletraining van Peter van Berckel. 
Daarin deelt hij op zijn aanstekelijke en humoristische manier al zijn geheimen van korte fermentaties: de ‘fastfoodvariant’ van fermentatie, zeg maar. Die ook prima past in een druk leven.
En misschien nog wel belangrijker: het geeft plezier. Voldoening. Creativiteit. Even vertragen terwijl je groenten snijdt. Iets maken met je handen. En ondertussen werken aan je eigen gezondheid. Op een uiterst betaalbare manier.
Dus ga je beginnen? Je kan het zelf leren, maar fermenteermeester Peter van Berckel leert je heel graag de kneepjes van het pickle-ambacht. Hij heeft er een prachtig boek over geschreven en samen met ons (ECOIST) een inspirerende onlinetraining gemaakt.
De cursus bestaat uit 9 modules die je in je eigen tempo kunt volgen, plus 1 bonusmodule. In elke module zit een videoles, waarin Peter op zijn enthousiaste wijze zaken uitlegt en voordoet.
