Voeding is veel meer dan eten op je bord
De afgelopen 25 jaar heb ik steeds dieper ervaren hoe voedend het is om te werken vanuit drie eenvoudige en oeroude principes: een gezonde bodem als basis voor ons voedsel, voeding als medicijn en de natuur als apotheek. Die kennis is geworteld in onze eeuwenlange relatie met het landschap, natuurlijke geneeswijzen en voedsel uit regeneratieve landbouw.
Die weg maakte mij iets essentieels duidelijk: gezond voedsel is onmisbaar, maar het doet veel meer dan alleen onze maag vullen. Onze voedselkeuzes werken door in ons hele lichaam. Eten voedt niet alleen onze cellen, maar beïnvloedt ook ons hormonale evenwicht, onze stemming en onze veerkracht. Steeds duidelijker wordt hoe sterk wat we eten samenhangt met hoe we ons voelen, hoe helder we denken en hoe stabiel, sociaal en empathisch we in het leven staan.
Maar voedsel begint niet op ons bord. Het begint bij een zaadje, bij levende bodem, bij zon, water, aandacht en tijd. Wanneer we dat hele verhaal weer betrekken in ons dagelijks leven – van grond tot mond – verandert eten van een handeling in een relatie. We worden opnieuw deel van het ritme van de seizoenen, van zaaien, groeien, oogsten en verwerken. Hier deelgenoot van zijn haalt ons uit de ratrace en brengt ons terug naar aandacht, eenvoud en betekenis. Niet als iets buiten ons, maar vanuit het besef dat wij zelf natuur zijn.
En juist dát maakt ook wat we een soort regie over ons leven gaan ervaren: met mes en vork hebben we immers zoveel meer invloed dan we vaak denken. Elke maaltijd is een stille stem voor het soort wereld waarin we willen leven: voor bodems die weer mogen ademen, voor schoon water, voor landschappen waarin biodiversiteit kan terugkeren en voor de manier waarop dieren worden gehouden. Wat klein lijkt, een bord eten, blijkt in werkelijkheid een dagelijkse investering in gezondheid, landschap en toekomst.
Zo wordt voeding zowel letterlijk als figuurlijk voedend: zorg voor de aarde en zorg voor onszelf blijken uiteindelijk één en hetzelfde.
Rineke oogst groente op Heerlijk Westerwolds Land
Boom van het MOOIE leven
Op basis van mijn 25 jaar ervaring maakte ik deze boom. Als voedingskompas, voor mezelf en voor iedereen. Door alle takken letterlijk en figuurlijk bewust te blijven voeden, hervind ik mijn vitaliteit en koester ik mijn oerbehoeften van mijn mensnatuur. Uit het diepst van mijn hart hoop ik dat deze boom dat ook voor jou kan betekenen. Blijf jezelf voelen en voeden, in alle opzichten, en blijf trouw aan je eigen kompas.
De boom nodigt uit om completer naar het leven, gezondheid en welzijn te kijken, omdat alles met alles verbonden is. De hele boom vervult vele behoeften van de hele mens, althans bezien vanuit mijn visie en achtergrond.
“Voor elk mens is er maar een weg, zijn eigen weg.”
We zijn geen toeschouwers in de natuur
Een mens heeft, om zich heel te voelen, de natuur nodig. Een natuurlijk(er) leven, zoals dat past bij onze evolutionaire oorsprong als mens. Niet als luxe, maar als fundament. Dat is niet vreemd, want wij zijn natuur.
“Eigenlijk zouden we het woord natuur af moeten schaffen.
Alsof het iets buiten ons is.
De mens is geen verschijnsel ín de wereld, maar ván de wereld.”
(Matthijs Schouten, ecoloog/filosoof)
In een natuurlijker leven raken onze oerbehoeften opnieuw vervuld en voelen we ons weer geworteld. Misschien verklaart dat waarom we ons juist armer voelen wanneer alles te makkelijk wordt, en angstig wanneer schijnbare luxe onder druk komt te staan. Terwijl het wezenlijke van het leven daar los van staat. Zie mijn blog ‘Letterlijk en figuurlijk een voldaan gevoel.’
Oergranen, geoogst met zeis en zicht
Losgeraakt van onze mensnatuur
We zijn gewend geraakt aan een leven waarin natuur nauwelijks nog een rol speelt. Gemak, herhaling en automatische piloot zijn de norm geworden. We geven de verantwoordelijkheid voor ons voedsel en onze gezondheid steeds vaker uit handen. Denk aan ultrabewerkt voedsel, medicijnen of therapieën waar de natuur geen rol meer in speelt.
Maar we voelen ons niet per se beter van alles kant-en-klaar, van eten uit een pakje, comfort met één druk op de knop. Wat ons wél vervult, is inspanning. Beweging. Iets doen voor het voedsel op ons bord of voor onze gezondheid. Ons brein gebruiken, leren, ontdekken, moeilijke taken overwinnen, betekenis ervaren, iets bijdragen aan de maatschappij. Zie mijn blog ‘Letterlijk en figuurlijk een voldaan gevoel.’
Wanneer onze basisbehoeften vervuld zijn – veiligheid, eten, drinken, onderdak en relaties – én we ons zinvol en verbonden voelen, verliezen veel verleidingen van onze consumptiemaatschappij vanzelf hun grip.
Viktor Frankl verwoordt het helder in zijn boek ‘De zin van het bestaan’: een mens heeft voor zijn geestelijke gezondheid een bepaalde mate van spanning, uitdaging en beproevingen nodig om zijn levensbetekenis of wil-tot-betekenis te kunnen vinden of ervaren. En ook fysiek zijn uitdagingen belangrijk voor onze mensnatuur. Lees verder in mijn artikel “Leef en eet uitdagend voor gezonde cellen.”
Niet alleen comfort, maar ook maatschappelijke druk en chronische stress kunnen ons losmaken van onze mensnatuur. Bij mij leidde dat zelfs tot een minimum aan sociale contacten. Juist dat ervoer ik als het meest ontwrichtend.
In de natuur zijn geeft rust
De boom van het MOOIE leven: alles hangt samen
Een ziekte, klacht of symptoom benaderen met alleen een pil of een geïsoleerde therapie brengt gezondheid, heelheid en zingeving niet terug. Daarvoor moeten alle takken weer aandacht krijgen en ruimte hebben om te groeien.
Pas dan kan de levensenergie weer door de hele, unieke mens stromen en gezondheid, levendigheid en welzijn mogelijk maken.
Via al haar takken vormt de boom een weg naar fysieke, emotionele, mentale, sociale, spirituele en cognitieve gezondheid. Ze verbindt ons opnieuw met onszelf, met de aarde en met al haar bewoners.
Iedere hoofdtak is even belangrijk. De zijtakken zijn persoonlijk. Wat mij diep voedt zijn mooie gesprekken, het liefst buiten, aan tafel met fijne mensen. Zie ook deze blog van mij hierover. Voor jou kan dat kunst zijn, stilte of het uitvoeren van een ambacht.
Midden in onze drukte en technologie herinnert deze boom ons aan de eenvoud van het leven. Ze biedt direct en haalbaar handelingsperspectief, elke dag opnieuw. Niet dogmatisch, maar uitnodigend. Alles wat je nodig hebt voor gezondheid en welzijn draag je al in je. Het vraagt geen nieuwe kennis, maar een verschuiving van aandacht en tijd. En liefde voor jezelf om tijd en aandacht in jezelf te investeren.
Zo verschuift ook de illusie van machteloosheid naar de achtergrond. Je bent immers actief betrokken bij een mooiere wereld, voor jezelf, je omgeving en alles wat leeft. Elke dag weer, stapje voor stapje.
“Mijn identiteit bestaat uit het web van relaties die ik weef met andere bewoners van deze aarde. De ander geeft mij mijn identiteit en ik geef de ander zijn identiteit, in een proces van wederkerigheid. Buiten deze wederkerigheid besta ik niet.” (Achille Mbembe)
De boom met 7 takken, die allen aandacht nodig hebben
Natuurlijk geneeskracht
“Het is de natuur die de ziekte geneest.”
(Hippocrates)
Volgens Hippocrates was de rol van de arts vooral ondersteunend: het natuurlijke genezingsproces helpen, op het juiste moment, meestal tijdelijk.
We mogen heel dankbaar zijn voor onze reguliere gezondheidszorg. Wat vaak ontbreekt, is preventie en het aanspreken van ons zelf-genezend vermogen, van onze natuurlijke veerkracht. Juist dáár ligt de rol van natuur, voeding en leefstijl. Zie ook het indrukwekkende filmpje hieronder, waarin de oudste natuurarts van Nederland ons toespreekt.
Natuurvoeding is voeding zoals de natuur het bedoeld heeft. Voedsel dat vitaliteit, volwaardigheid en veerkracht in zich draagt en die doorgeeft aan wie het eet. Zie verder mijn artikel “Voeg geen jaren aan je leven toe maar leven aan je jaren.” Maar natuurlijke voeding doet meer dan dat: ze herstelt onze relatie met de aarde die ons draagt, en wekt respect, verwondering, bewondering en dankbaarheid.
Vanuit onze mensnatuur zou het ook zó logisch zijn om eerst met de geneeskracht van de natuur én onze eigen veerkracht aan de slag te gaan. Uiteraard als klachten dat toelaten. En indien nodig, pas daarna met de chemische farmacie. Zo kan de natuur/ ons zelf-genezend vermogen de kans krijgen om ons weer te helen.
“Het idee dat je een individu bent los van de wereld is in diepste zin een illusie – of zelfs een waanbeeld. Door dit niet alleen te begrijpen, maar ook te ervaren, word je deel van iets groters. Dat geeft vreugde, dankbaarheid en diepe vitaliteit. Daar ligt een diepe levenskracht.” (Matthijs Schouten)
Video-opname met de ouste natuurarts van Nederland
Zorgen voor wat ons draagt
Toen ik deze boom als kompas maakte, moest ik denken aan De Kleine Prins. Het is aandoenlijk hoe zorgzaam de Kleine Prins is voor die ene bloem op zijn planeet. Simpelweg omdat hij er een band mee heeft. Die verbinding en verbeelding kan iedereen (opnieuw) bij zichzelf aanboren. Zie mijn blog “Verlangen naar eindeloze biodiversiteit.”
“Mijn bloem. Ik ben verantwoordelijk voor haar! Ze is zo kwetsbaar. En zo naïef. Ze heeft vier stekeltjes van niks om zich tegen de buitenwereld te verdedigen.” (De Kleine Prins)
Als we met de aarde, de bodem en de natuur verbonden zijn, hoe kunnen we dan anders dan haar koesteren, bewonderen en beschermen? Zorgen voor wat ons elke dag draagt. Voor het leven onder onze voeten. Voor het landschap dat ons omringt. Voor elkaar en voor de gemeenschappen waarvan we deel uitmaken.
Alleen al die gedachte geeft mij diepe voldoening. En dat gevoel gun ik iedereen. En als we allemaal die Kleine Prins in onszelf weer weten aan te boren, dan is het voortbestaan van ons leven op aarde geen onmogelijke opgave.
“Als we willen dat de aarde de draagster van leven blijft, moeten we onze relaties met de andere aardebewoners, menselijk en niet-menselijk, verzorgen en voeden.” (Achille Mbembe)
Boek de Kleine Prins
Verlangen naar eindeloze biodiversiteit
Hoe bijzonder dat de auteur van de Kleine Prins ook dit gedicht schreef. Ik schreef er deze blog over. Het verlangen naar biodiversiteit ontstaat automatisch als we ons weer verbinden met onze mensnatuur en het wezenlijke leven. Simpelweg omdat biodiversiteit hier een absolute voorwaarde voor is.
Ik wens je een MOOI Leven
Een mooi leven is geen leven zonder ziekte, leed, pijn of tegenslag. Het is geen permanent geluk en geen voortdurende harmonie. Leven is, zoals John Lennon zei, wat er gebeurt terwijl jij andere plannen had.
Een MOOI leven is in mijn optiek een leven waarin natuurwetten en veerkracht de rode draad vormen. Een leven waarin je leert omgaan met tegenslagen, waarin je de moed vindt om opnieuw te beginnen als het even niet lukt, waarin je de verbinding blijft opzoeken. Een leven waarin ziekte en gezondheid, actie en rust, inspanning en ontspanning, dag en nacht, eb en vloed, winter en zomer elkaar mogen afwisselen. In het ritme van de natuur, volgens haar wetten.
Zo hebben we eeuwenlang geleefd: meebewegend met de natuur, vanuit onze mensnatuur. Daar hoopt mijn “Boom van het Mooie leven” een soort kompas voor te zijn.
Laten we daarom bouwen aan onze veerkracht. Door regie te nemen over ons leven, door kunde en vaardigheden te ontwikkelen waar die ontbreken, en door liefdevolle relaties te onderhouden: met onszelf, met de bodem, met de aarde en met de mensen om ons heen.
Als we die relaties blijven voeden, stap voor stap en tak voor tak, ontstaat er iets dat groter is dan individuele gezondheid of welzijn. Dan groeit er een mensnatuur die met oprechte zorg en aandacht omgaat met alles en iedereen binnen haar invloedssfeer.
En dát is misschien wel het mooiste leven dat we kunnen leiden. Menselijk, voedend én haalbaar.
Kan ik je erbij helpen?
Ik deel niets liever dan de ervaringen die ik de afgelopen 25 jaar heb opgedaan. Vaardigheden ontwikkelen, kennis opbouwen en zelf regie nemen vormen de kern van een MOOI leven. Die inzichten geef ik graag door via mijn boeken, lezingen, (online) trainingen, rondleidingen op ons land en via alles wat je op deze website vindt.
Om je alvast een indruk te geven van de zeven takken van de boom, zie je hieronder de eerste beelden. De andere takken ontdek je in mijn online training. En natuurlijk is het hoe je met al deze aspecten aan de slag kunt een belangrijk onderdeel van alles wat ik doe. In mijn trainingen neem ik je stap voor stap mee langs alle takken van de boom, zodat je ze niet alleen begrijpt, maar ook echt kunt toepassen in je eigen leven.
Boomtak emotioneel welzijn
Boomtak fysiek welzijn
