Microgroenten - Confetti bomvol voedingswaarde op je bord

Ik pimp m'n eten graag met verse blaadjes, kruiden en onkruiden. Dat zorgt voor enorm veel diversiteit, kleurigheid, smaak en voedingswaarde, vooral in de lente en zomer. Gelukkig is er ook in het najaar en in de winter een prima manier om je bord te pimpen en te zorgen voor extra vitaliteit: microgroenten! Ik ben heel blij met deze heerlijke 'confetti'. En met de bedrijven die het ons gemakkelijk maken, door ze voor ons te telen.

​Kiemen of microgroenten - wat is het verschil?

Kiemen zijn de ‘spruiten’ uit zaden van granen, kruiden en peulvruchten die je een paar dagen na ontkieming kunt eten. Ze zijn zeer rijk aan vitamines, mineralen, sporenelementen, enzymen en beschermende stoffen. Zie Weetje Kiemen. Microgroenten groeien na het kiemen nog 7 tot 21 dagen door, met behulp van water, licht en warmte. Ze worden geoogst als de eerste mini-blaadjes ontstaan. Als je kiemen de baby’s zou noemen, zijn microgroenten eigenlijk de peuters. 

Bij kiemen eet je de zaden op. Microgroenten worden zonder het zaadje gegeten, omdat de blaadjes afgesneden worden. Sommige microgroenten kun je zo meerdere keren oogsten.

Het voordeel van microgroenten

Omdat microgroenten worden geoogst op het moment dat de eerste mini-blaadjes ontstaan, bevatten ze veel meer chlorofyl dan kiemen.  Lees hier over het grote voordeel van chlorofylrijke voeding voor de hedendaagse mens.

Hoe gebruik je microgroenten?

In restaurants krijg je steeds vaker microgroenten voorgeschoteld om de smaak, kleur of textuur van je gerecht te pimpen. Veel koks en cateraars willen en kunnen inmiddels niet meer zonder. 

Waarom zou je dat thuis ook niet doen? Je voegt spelenderwijs diversiteit en een shot aan voedingswaarde en antioxidanten toe. Je kunt microgroenten gebruiken als toefje over een soepje, een salade, een spread, broodbeleg etc. De mogelijkheden zijn eindeloos, zolang je ze maar niet verhit. 

Voor wie? 

Voor iedereen natuurlijk. Deze boost aan voedingsstoffen en beschermende stoffen kan iedereen wel gebruiken. Kijken we naar de specifieke voedingswaarde van microgroenten, dan zijn ze echter bij uitstek geschikt voor:

  • Volwassenen en kinderen die niet de aanbevolen hoeveelheid groente van minimaal 250 gram per dag behalen. En dat zijn nogal wat mensen, als we de laatste voedselconsumptiepeiling raadplegen.(6)
  • Voor mensen met nierproblemen die vanwege het te hoge kaliumgehalte in groenten weinig groenten mogen eten. Omdat de voedingsstoffen in microgroenten zo geconcentreerd zijn, hoef je er maar weinig van te eten. Zo kan deze groep wel profiteren van de voordelen van groente wat betreft hun scala aan beschermende- en voedingsstoffen, zonder te veel kalium binnen te krijgen. Er worden zelfs proeven gedaan met microgroenten op substraten met nog minder kalium dan het substraat normaliter bevat.
  • Mensen met een hogere behoefte aan carotenoïden, zoals bij immuun- of oogklachten. Microgroenten zijn er rijk aan.(3)

De voordelen van microgroenten:

  • Mensen met een krappe beurs kunnen op deze manier toch van de power van antioxidanten in onbespoten voedsel profiteren. Microgroenten bevatten veel meer voedingsstoffen dan de volwassen versie van de plant.(1)(2) Zo veel meer, dat ze worden gezien als de ideale groente voor astronauten om aan boord te telen en te eten.(2)
  • Tekorten aan voedingsstoffen (met name ijzer, zink, magnesium en jodium) zijn eerder regel dan uitzondering. Oorzaken zijn onder andere bodemverarming, raffinage en lange bewaartermijnen. Zie verder ook mijn artikel 'Goedkoop was nog nooit zo duurkoop'. Met een groeiende wereldbevolking lijken microgroenten een fantastische oplossing om toch het grootste deel van de mensheid van wezenlijke voedingsstoffen te voorzien.(5) Een kanttekening: de gehaltes aan voedingsstoffen varieerden heel sterk in de onderzochte microgroenten, maar ze waren altijd hoger dan in de volwassen plant.
  • Mensen die niet van groente houden, kunnen met een plukje microgroenten toch het enorme voordeel van groente benutten.(2) Vergeleken met volwassen groenten/kruiden bevatten microgroenten grotere hoeveelheden belangrijke beschermende stoffen als vitamine C, β-caroteen, en vitamine E (α-tocoferol), luteïne, zeaxanthine en mineralen en sporenelementen.(4)

LET OP: Dit is zeker geen pleidooi om weinig groente te eten. De wenselijke 400 tot 500 gram groente (ligt dus duidelijk hoger dan de Aanbevolen Hoeveelheid van 250 gram) die je per dag nodig hebt, levert je niet alleen heel veel basische voedingsstoffen, maar ook een flinke hoeveelheid vezels. Vezels zijn het voedsel voor je darmbacteriën en goed voor bijvoorbeeld een gezond cholesterol en een gevoel van verzadiging.

  • Microgroenten bevatten veelal minder nitraat dan de volwassen plant.(4)
  • Weinig voedselkilometers: veel van de microgroenten die je hier koopt, worden ook in Nederland geteeld. Woon je in Groningen of Drenthe en bestel je ze bij Ekonoom, dan komen ze zelfs van Groninger bodem.
  • Lage impact op het milieu en hulpbronnen: ze vragen weinig water en energie, geen bemesting en genereren weinig CO2-belasting. Om broccoli microgroenten te telen, is 158 tot 236 keer minder water nodig dan voor volwassen broccoli.(5)
  • Je kunt ze 1 tot 2 weken in de koelkast bewaren.
  • Microgroenten zijn er in een enorme diversiteit aan kleuren, smaken en textuur. Voor elk wat wils! Diversiteit en onbewerkt voedsel blijven pijlers van gezond voedsel, wat een voedselhype je soms ook wil laten geloven. Wat zou het mooi zijn als we kinderen die te weinig groente eten kennis kunnen laten maken met bijvoorbeeld de knapperige en lichtzoete zonnebloempit microgroente.
  • Je eet ze rauw, net als kiemen. Daardoor blijven enzymen en vitamines behouden, die bij bewerkt voedsel vaak verloren gaan door verhitting, bakken, braden, ‘magnetronnen’ etc.
  • Je hebt bijna geen grond nodig om microgroenten te telen. Daarom zijn ze ideaal voor stadslandbouwprojecten. 

Kopen is het makkelijkst

Kopen is natuurlijk makkelijk. En daar maak ik ook zeker gebruik van, zeker in de de donkere maanden als er weinig lichtinval in mijn vensterbank is. Kant-en-klare microgroenten in een bio-afbreekbaar bakje koop ik bij Ekonoom.nl. Let op: zij bezorgen alleen in Groningen en Drenthe. Onderaan dit artikel lees je hoe je gratis een portie winterpostelein kunt krijgen. Elders in Nederland is in natuurwinkels ook vaak een uitgebreid arsenaal aan biologische microgroenten en kiemen te vinden. 

Zelf telen kan ook

Je kunt ze natuurlijk kopen, maar het leuke van microgroenten is dat je ze ook heel gemakkelijk zelf (of samen met je kinderen) kunt kweken. Gewoon in je vensterbank, met biologische zaden. Een erg leuk, praktisch en eenvoudig boekje om je even op weg te helpen, is “Kiemen en microgroente kweken”. Je kunt microgroenten kweken op biologische potgrond, op vezelrijke matjes van bijvoorbeeld hennep, op humus en op hydrocultuur. Hoe je ze ook teelt, microgroenten bevatten meer voedingsstoffen dan de volwassen plant. (5)

Adressen om zaden te kopen:

Mijn favoriete adressen voor zaden zijn:

Leuke actie van Ekonoom:

Als je naar de kraam van Ekonoom op de Ommelander Markt (Groningen, Harmonieplein, Oude Kijk in Het Jatstraat 28) op 23 november of 14 december 2019 (Kerstmarkt) komt en je noemt de actiecode 'Rineke Microgroenten' krijg je van hen gratis een portie overheerlijke winterpostelein.

Bronnen

(1)https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jafc.8b03096

(2) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5600955/

(3)J Agric Food Chem. 8 augustus 2012; 60 (31): 7644-51. doi: 10.1021 / jf300459b. Epub 30 juli 2012.

(4) Comparison_between_the_mineral...

(5) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28386543

(6)Bron: Voedsel consumptie peiling 2012-2016, RIVM