Het begin van een nieuw jaar. Los van alle wensen voor gezondheid, geluk, inspiratie en wijsheid, wens ik je vooral veel mooie ontmoetingen toe. Ontmoetingen met andere mensen, met de natuur, met kleine dagelijkse geluksmomenten én met voedsel, in al zijn facetten.
Voor mij zijn MOOI eten en samenzijn met mensen om wie ik geef grote bronnen van geluk. Samen aan tafel zitten, de tijd nemen, gesprekken laten ontstaan over wat er écht toe doet. Altijd vergezeld van eenvoudig, maar (h)eerlijk eten. Eten dat een ‘gezicht’ en een verhaal heeft.
En misschien klinkt dat wat ouderwets, maar voor de mensen die ik liefheb wil ik graag het beste op tafel zetten. Dat voelt voor mij zó logisch: wat je koestert, wil je voeden. Elk eetmoment wordt zo een klein feestje. Zeker als ik weet dat het ook voor onze gezondheid én die van de planeet ‘volhoudbaar’ is.
Daarom heb ik een aantal suggesties voor je gebundeld uit mijn boeken. Ideeën voor feestjes, diners en borrels, om elkaar MOOIE, homemade hapjes voor te zetten. Niet uit de supermarkt, maar gemaakt vanuit het hart. Met liefde, creativiteit en inspiratie.
Veel mensen merken na verloop van tijd dat dit eten iets met je doet. Je spijsvertering, je darmen, je slaap, je hormonen, je stemming, je energie, je vitaliteit: op allerlei kleine manieren laat je lijf weten dat het er blij mee is. En uit dat goede gevoel volgt vaak bijna vanzelf de keuze voor meer MOOI eten.
En dan heb ik het nog niet eens gehad over het voldane gevoel dat de ingrediënten zelf je geven. Omdat ze afkomstig zijn van lokale, duurzame boeren, telers en producenten. Door hun producten op het menu te zetten, ondersteun je niet alleen hun voortbestaan, maar ook hun volhoudbare manier van werken: zorgzaam voor mens, bodem, natuur en milieu. We zijn daarin niet machteloos: we zijn onderdeel van de oplossing. Win-win-win.
Ik zie elke maaltijd als een geschenk.
Door te kiezen voor ingrediënten van lokale, duurzame oorsprong doe je ongelooflijk veel tegelijk. Ik geloof dat de keuzes die we met mes en vork maken, behoren tot de meest betaalbare, snelle en haalbare manieren om iets goeds te doen voor de planeet. Geen grootse idealen, maar dagelijkse handelingen. Stap voor stap. Hap voor hap. En voor je het weet, bestaat ook jouw dagelijkse eten uit MOOI eten: duurzaam, lokaal én met een verhaal.
1. Basis mini-bugers
Deze wereldburgers maak ik vaak. Ze zijn supersimpel, en door ze een andere vorm te geven, zoals deze hartjes, worden ze meteen feestelijk. Perfect om bij een recept ook een klein liefdevol verhaal te vertellen.
De wortels komen van eigen land. Het is een zaadvast ras van De Zaderij en voor mij zonder twijfel de lekkerste wortel die ik ooit heb gegeten: Scarlet Horn. De rest van dit wortelperceel deed mee aan een wetenschappelijke studie van ‘Soil -2-Guts’, waarin wordt onderzocht hoe gezonde micro-organismen uit een vitale bodem opnieuw onderdeel kunnen worden van ons darmmicrobioom. Hoe bijzonder en vooral hoopgevend, dat juist deze relatie zo serieus door de wetenschap wordt onderzocht.
Het veldbonengries dat ik gebruik als ‘paneerlaag’ komt van ‘mijn held’ Rogier Scherpbier van Zonnespelt. Lees mijn verhaal over hem en je snapt waarom ik hem een held vindt. De havervlokken zijn van bevlogen graanidealist Agnes, iemand die de boeren achter haar webshop-producten kent en passie heeft voor eerlijke producten, zonder onnodige toevoegingen.
En dan de kaas erin: die is van Westerwolds Goud, een prachtig en vooruitstrevend biodynamisch familiebedrijf. Een plek waar passie niet alleen zichtbaar is, maar vooral voelbaar én proefbaar.
Zo worden deze wereldburgers meer dan een uiterst eenvoudig gerecht. Ze vertellen een verhaal over bodem, boeren, vakmanschap en liefde voor MOOI Eten. En dát proef je. Klik hier voor het basisrecept van deze burgers en gebruik vooral je eigen inspiratie!
2. Zilte zeestengels
Eigenlijk gebruik ik zelden bladerdeeg. Voor quiches en hartige taarten maak je immers zó eenvoudig je eigen bodem (zie ook de quicherecepten in mijn magazine MOOI Eten | Goed om te weten).
Maar voor borrelhapjes vind ik bladerdeeg zo feestelijk ogen. En eerlijk is eerlijk: als er onverwacht visite voor de deur staat, is het een geruststellende gedachte dat er altijd iets lekkers op tafel kan verschijnen met een paar plakjes bladerdeeg uit de vriezer.
Ook hier geldt: zie dit recept als een basis. Gebruik wat je hebt, speel met smaken en volg vooral je eigen creativiteit. Mijn favoriet is Hollands zeewier. Al mijn zeezout en zeewierproducten koop ik altijd via Kees Boender: ook weer zo’n man met passie om iets moois te doen voor mens en planeet. Zo iemand wil je toch ondersteunen? En je smaakpapillen en vitaliteit worden vast ook blij met wat ‘meer zee op je bord’
Ingrediënten (voor ca. 18 zilte zeestengels)
- 3 plakjes bladerdeeg (ik gebruikte speltbladerdeeg van Moins)
- 1 eigeel, losgeklopt
- Een paar draaien fijne wakame of furikake-zeewier naar smaak
- Een paar draaien zeezout of zeekraal uit de molen
- Eventueel: een snufje peper
Bereiding
- Snijd het bladerdeeg
Laat de bladerdeegvellen bijna ontdooien en snijd elk vel in zes lange of 12 kortere repen. Leg de repen op een met bakpapier beklede bakplaat. - Bestrijk en bestrooi
Bestrijk de repen met een kwastje met het eigeel. Bestrooi royaal met wakame of furikake, een paar draaien zeekraal of zeezout en eventueel een snufje peper. - Bak rustig goudgeel
Bak de staven 15–20 minuten in de oven op 140 graden. Houd ze tussendoor in de gaten: ze mogen goudgeel worden, maar niet te donker.* Laat de bladerdeegstaven afkoelen op een rooster. - Serveren of bewaren
Serveer direct, of bewaar ze, na afkoeling, in een goed afgesloten in een trommel.
3. Creatieve bladerdeeg 'bloemen'
Ik maakte deze bladerdeegbloemetjes omdat ik een feestelijk, zoet hapje wilde maken als ode aan ons land. Aan alles wat het ons heeft gegeven: een overvloed aan prachtig voedsel. Met een aantal ervan, gedroogde pruimen, yacon, pompoenpitten en gedroogde appels (van mijn favoriete Groninger Kroon) wilde ik een feestelijk eindejaarsgerecht maken.
Door de vorm lijken de bladerdeegpuntjes voor mij op kroonblaadjes rondom een bloem. Een klein eetbaar kunstwerkje, dat uitnodigt om te delen.
Ik geef je mijn recept hieronder… maar maak het alsjeblieft niet één-op-één na. Gebruik wat je hebt, speel met smaken en maak het vooral van jou.
Ingrediënten (voor ca. 24 hapjes)
Bladerdeeg
- 6 biologische bladerdeegvellen (ik gebruikte de volkoren van Moins)
Voor de vulling
- 1 rijpe banaan
- 2 kleine appels
- 1 geschilde yaconwortel (of vervang door peer of extra appel)
- 2 eieren
- 2 theelepels agar agar
- 2 eetlepels honing
- 2 volle eetlepels roomboter, ghee of kokosolie
- Specerijen naar smaak: vanille, kaneel, kardemom, koekkruiden e.d.
Voor op de bodem van de vormpjes
- ca. 30 fijngesneden gedroogde pruimen (of stukjes pruimen-fruitleer)
- 4–5 zeer fijngesneden bolletjes stemgember
- 1 dessertlepel gehakte pompoen- of zonnebloempitten
Bereiding
Snijd het bladerdeeg: Laat de bladerdeegvellen bijna ontdooien en snijd elk vel in vieren. Leg elk kwart in een bakvormpje en druk het losjes in, zodat er ‘bloemblaadjes’ ontstaan. Verdeel de gedroogde pruimen, stemgember en pitten over de 24 bladerdeegbakjes.
Bereid de vulling: Doe de banaan, eieren, agar agar, honing, boter of vet en de specerijen in de blender. Mix tot een glad mengsel. Proef en pas eventueel de zoetheid of specerijen aan. Voeg dan de in stukken gesneden appels en yacon toe en blender kort mee, zodat het fruit grof blijft en je structuur houdt.
Vul en bak: Verdeel het mengsel over de vormpjes. Bak de bloemetjes ongeveer 30 minuten in de voorverwarmde oven, tot de vulling is gestold en het bladerdeeg gaar is.
Serveer: Zet een schaaltje honing op tafel, zodat iedereen naar eigen smaak nog wat extra zoetigheid kan toevoegen.
NB: Agar agar werkt anders dan ei: het stolt bij afkoelen. De hapjes worden dus steviger zodra ze iets zijn afgekoeld. Perfect voor borrelhapjes of taarten. En leuk om te weten: agar agar is een mooie aanvulling van zeemineralen en sporenelementen. Het is namelijk een zeewier.
Deze bloemetjes zijn goed in te vriezen. Dus heb je mooi een voorraadje voor een volgend feestje
4. Zeewier ei-reepjes
Ik maak deze reepjes altijd nadat ik iets heb gemaakt waar ik alleen eiwitten voor nodig had. Zoals bijvoorbeeld deze heerlijke limoen kokosmakronen. van de 5 overblijvende eidooiers maak ik dan vaak eierroom. Of deze ei-reepjes. Ze zijn heerlijk als borrelhap maar ik snijd ze ook wel eens in stukjes om ze over een groentesoep te serveren. Zeker als deze wel wat extra umami van zeewier of tamari kan gebruiken.
Bereiding: kluts de eidooiers en meng er wat tamari, wakame en peper door. Afhankelijk van je smaak kun je er wat kerrie, kurkuma, gember, italiaanse kruiden of welk ander kruid of specerij door doen.
Schenk de eidooier vloeistof over een ingevette bakplaat en zet het ongeveer 15-20 minuten in de oven op 140 graden. Na afkoeling in repen of stukjes snijden.
5. Zelfgemaakte spreads
Ik schreef zelfs een heel artikel over spreads: hoe simpel, betaalbaar, lekker en creatief kunt zijn als je je eigen spreads maakt. Wat een feest om met dat wat je in huis hebt of dat wat het seizoen biedt je eigen spreads te maken. Zo maak ik heel veel ‘hummus’ van doperwten, tuin- en veldbonen van ons land. En als het waterkerseizoen is kan ik niet wachten om daar ’tzaziki waterkers’ van te maken.
En los van het smakelijke: je eet ook direct veel meer ontstekingsremmend. Nagenoeg alle spreads uit de supermarkt, maar ook vleeswaren en kaas bevatten flink wat omega 6-vetten en vaak ook transvetten. Door de huidige overmaat van omega 6- & transvetten in onze voeding werken deze ontstekingsbevorderend. Door zelf je spreads te maken, wordt je weer baas in eigen buik en kun je het ontstekingsbevorderende vet vervangen door gezonde vetten als Omega 3 en Omega 9 vetten. Zo gooi je geen olie op het ‘onstekingsvuur’ maar draag je bij aan het ‘blussen’ ervan. En dat is wel zo fijn, ook voor jouw gasten aan tafel.
6. Aardappel-uien muffins
Ik blijf dit zeer eenvoudige maar smakelijke recept een mooi voorbeeld vinden hoe je van betaalbare, alledaagse voedingsmiddelen iets kunt maken wat er leuk uitziet maar ook nog eens héél mooi is voor je darmgezondheid. Koude aardappelen bevatten namelijk resistent zetmeel, een vorm van zetmeel die niet in ‘suiker’ kan worden geknipt en je bloedbaan ingaat maar als voedsel voor je gezonde darmbacterien achterblijft. Ik denk wel eens: “als we toch zouden beseffen hoe geniaal onze darmbacteriën voor onze gezondheid werken, dan zouden we vast vaker iets in onze mond stoppen waar ze hun nobele taken beter mee kunnen vervullen. Misschien wel een van onze belangrijkste taken om goed voor hen te zorgen. Zie mijn uitgebreide artikel “Een dankbare taak, goed voor je darmbacteriën zorgen.” Of mijn artikel “Jouw darmgezondheid en jouw oestrogeenbalans.”
Klik hier voor het recept van deze smakelijke muffins. Die je overigens ook heel goed als pannenkoekje kunt serveren.
7. Mediterrane gehaktballetjes
Ik zie vlees als iets heel bijzonders: een superluxe, hoogwaardig eiwit dat je met mate eet. En als je het eet, dan maak je er iets echt lekkers van en eet je het met aandacht.
Persoonlijk eet ik alleen vlees van dieren (maar dan ook alles ervan, inclusief het orgaanvlees) waarvan ik zeker weet dat ze een goed en dierwaardig leven hebben gehad. Vlees (of vis) uit de bio-industrie kan en wil ik niet eten. Als jij er ook zo over denkt: koop dan je vlees rechtstreeks bij een bio of regeneratieve boer in jouw omgeving.
Wij hebben zelf kippen, waarvan sommige wel vijf tot zes jaar oud worden. Als zo’n kip respectvol wordt geslacht*, eet ik het vlees wel. Oudere kippen zijn natuurlijk niet meer mals, dus kook ik ze langdurig (met een scheutje azijn) en maak er vervolgens gehakt van. Dat verwerk ik weer tot zogeheten ‘hybride burgers’: half groente, half vlees. Zo wordt het niet alleen heerlijk, maar kunnen we er ook langer van eten.
*Ik vind het waardevol dat er bedrijven zijn die cursussen aanbieden in het respectvol slachten van kippen, zoals Boeren in het Bos.
Ik denk dat wij in Nederland geen recept nodig hebben voor gehaktballetjes, maar voor wie toch nog wat inspiratie wil, zie dit recept van mijn ‘half-om-half burgertjes.’
8. Alle borrelhapjes als buffet
Dit is verreweg mijn MOOISTE manier van samenzijn. Een soort buffet op tafel zetten met allemaal bakjes die je ook los als borrelhap had kunnen serveren. Maar in plaats van borrelhapjes wordt het dan een heus buffet. Ik voel me de koning te rijk als je, net als in Mediterrane landen, met een groep fijne mensen aan tafel zit en een hele tafel vol mooie, smakelijke gerechtjes ziet. Daarvan kunnen ook de 7 die ik hierboven noemde deel uitmaken. Maar uiteraard kunnen het ook hele andere zijn.
Ik kies bij zo’n borrel-diner-buffet altijd voor 1 basisgerecht, bijvoorbeeld heerlijke pasta, muffins of pannenkoekjes en daaromheen zet ik dan allerlei bakjes. Zo kan iedereen zijn bord vullen met wat hij/zij lekker vindt.
En net als in de oorspronkelijke Mediterrane keuken kies ik voor gerechten van dichtbij, van boeren en telers die je kent. Zodat je buffet niet alleen MOOI voor het oog en mooi voor de gezondheid van jou en de planeet is, maar waar je ook een MOOI verhaal over kunt vertellen.
Wat ik ook een voordeel vindt: borrels aan het eind van de middag en diner kun je zo laten samenvallen tot 1 moment. Waarom zou je eerst gaan borrelen en daarna nog weer een complete maaltijd op tafel zetten? Kleine moeite, groot plezier!
En wat ik ook zo heerlijk vind aan deze manier: je zet alles op tafel en hebt er geen omkijken meer naar. Zo kun jij alle aandacht op je gasten en mooie gesprekken richten. Want dat is volgens mij waar samenzijn primair voor bedoeld is.
Mediterraan pasta buffet
Klik hier voor het basisrecept van het Meditterane Pasta Buffet. Of klik hier voor het basis recept van het Mediterrane Pannenkoekenbuffet.
En klik hier voor mijn suggesties voor diverse eiwitten die ik vaak serveer naast het basisgerecht.
Mediterraan pannenkoeken buffet
