We geven uit liefde, maar onze cadeaus dragen vaak allesbehalve bij aan de gezondheid van de ontvanger of die van de Aarde. Hoe mooi zou het zijn als we elkaar echte geschenken zouden geven? En we – iedere keer als er iets te vieren valt – een ecologische en lokale boer, voedselproducent of teler zouden steunen? Dan voed je met elk cadeau mens, dier en natuur. En draag je met elk cadeau bij aan gezondheid van mens en planeet, in veel opzichten.
Als ontvanger voel ik me vaak ongemakkelijk bij het krijgen van cadeaus. Heb ik net een lezing gegeven over hormoonverstorende stoffen in ons eten en onze omgeving, krijg ik een bos bespoten rozen uit het buitenland. En laatst hield ik een pleidooi voor gezond en lokaal voedsel en kreeg ik een mand met de meest ongezonde producten uit Verweggistan. En dan die megadoos ‘bedank chocolaatjes’ die we laatst kregen als goedbedoeld bedankje. Ik geef het dan maar weer weg. Maar het voelt dan toch of ik er iemand anders mee ‘opzadel met troep’. Weggooien als het dan al duizenden kilometers heeft afgelegd doe je toch ook niet zomaar? Althans ik niet. Ik krijg steeds meer last van plaatsvervangende schaamte.
Spreek je liefde, dankbaarheid of respect voor een geschenk-traditie uit met lokaal voedsel: dat is een feestje voor de ontvanger, de Aarde en voor jezelf. DOE JE MEE? Hieronder 3 tips en ideeën hoe je het kunt doen:
- Je maakt zelf iets lekkers met lokale duurzame ingredienten
- Je geeft een kant-en-klaar cadeau(pakket) die door de ontvanger gegeten of gedronken kan worden. Zie deze prachtige geschenkmogelijkheden die ECOIST heeft opgescharreld.
- Je geeft iets anders uit de duurzame lokale keten: bijvoorbeeld een aandeel grond, een abonnement of een duurzame bos bloemen.
1.MAAK EEN HOME-MADE GESCHENK
Ook het geven van cadeaus is voor mij wel een issue: ik kan het niet over mijn hart verkrijgen om iemand iets te geven dat diens gezondheid of die van de Aarde ondermijnt. Ook al zijn ze uiteraard goedbedoeld. Voor mij voelt het not done om iemand die ziek is een doos ultra bewerkte zoete lekkernijen te geven. Of iemand die ik het beste wens tijdens ziekte, maar iets geef dat ziekteprocessen kan aanjagen. Daarom geef ik vaak deze overheerlijke noten-perentaart als cadeau. Ook heb ik laatst heel veel oude koekblikjes gekocht op een rommelmarkt. En die vul ik dan met deze nostalgische biscuitjes, stukjes fruitleer. Of een leuk potje vol “Fantasie van de kok bonbons” of eigenmaakte rozenbotteljam in een potje met een mooi etiketje. Het voelt zo rijk om zoiets weg te geven. Of deze prachtige roze taart gemaakt van rauwmelkse kefir-hangop. Zie een paar de foto’s hieronder.
Peren Notentaart
Eigengemaakt fruitleer
Fantasie van de kok bonbons
2. Geef een kant-en-klaar duurzaam geschenk
Ik moet hierbij vaak denken aan onze zomervakanties: Menigeen neemt voor de thuisblijvers een ‘bedankcadeautje’ mee vanaf de vakantiebestemming. Vinden we ook zo leuk voor de lokale ondernemers op ons vakantieadres. Maar als we die gedachte nu eens doorvoeren naar elk cadeau? Dat we elkaar opgescharrelde, zelfgemaakte, duurzame, lokale cadeaus gaan geven, gewoon bij elke gelegenheid? Voor ons een kleine moeite maar wel eentje met grote impact. Zie ook het kader hieronder:
Cadeaus geven met je eikeltjesbrein
Hoe mooi zou het zijn om je bij de keuze voor een cadeau af te vragen: “Zou ik, als ik als toekomstige generatie op deze aarde leef, blij worden door de keuze van dit geschenk?” Eigenlijk is het heel simpel zegt schrijver/filosoof Roman Krznarovic: “Bejegen toekomstige generaties zoals u door vorige generaties bejegend had willen worden”. Dan vallen heel veel ‘weggooi’ of ‘prullaria cadeaus’ af. In zijn boek “De goede voorouder” noemt hij ons korte-termijn-brein ons ‘marshmallowbrein’ en ons lange-termijn-brein ons ‘eikeltjesbrein’. “Hoe zouden we ooit kathedralen gebouwd hebben (met bouwprocessen van soms honderden jaren) als we enkel ons korte-termijn-denken hadden gebruikt? We kunnen dat dus zeker, bij alle belangrijke beslissingen, ons eikeltjesbrein laten domineren.” We geven uit liefde, maar onze cadeaus dragen vaak allesbehalve bij aan de gezondheid van de ontvanger of die van de Aarde. Laten we– iedere keer als er iets te vieren valt – een ecologische en lokale boer, voedselproducent of teler steunen. Dan voed je met elk cadeau mens, dier en natuur. En draag je met elk MOOI-eten-cadeau bij aan gezondheid in alle opzichten. En aan een feest voor je smaakpapillen. Hieronder een aantal boeren, telers en productenten die we graag in het zonnetje zetten.
Samen met ECOIST, hebben heel wat producten voor je opgescharreld. Bij vooral lokale, regeneratieve (of bio) boeren/telers. Producten met een verhaal en een ‘gezicht’ erachter. Van mensen die we kennen en een warm hart toedragen. We noemen er een paar, de rest ontdek je via deze link
- Voor biologische en biodynamische kruidenthee, kruiden en specerijen moet je bij Het Blauwe Huis Niet alles is lokaal, maar veel wel.
- Biologisch granen uit Friesland, Groningen en de Noordoostpolder vind je bij Natuurlijk bij Agnes als meel, bloem, ontbijtvlokken en andere lokale lekkernijen.
- Olijfolie cadeau geven, hoe mooi is dat! Uiteraard niet lokaal maar wel superlekker, eerlijk en olie met een verhaal van Rosa, van Puur en Fit. Ook de Omega balans olie, de etherische oliën van dit merk zijn prachtige cadeaus.
- Biologische pannenkoekenmix van spelt of tarwe, maar ook biologische broodbakmixen en speciaalbiertjes: je vindt ze bij een echte duurzame held: Rogier Scherpbier van Zonnespelt
- Voor bonen, erwten, peulvruchten en granen van Nederlandse bodem moet je bij bonenliefhebber Henk Zuidema Waldfarming zijn.
- Camelina Sativa – een plant uit de kruisbloemenfamilie – is een vergeten gewas. Zonde, want de vele gele bloemetjes worden door bijen en andere insecten bestoven en haar wortelstelsel kan bijdragen aan een betere bodem. Daarom maken Joris en Ajaan van Kairos er in Drenthe met behulp van regeneratieve landbouw heerlijke en voedzame olie. Ook verkrijgbaar in een leuk cadeaupakket.
- Wat te denken om mooi zout cadeau te geven? Gewonnen in Nederland in prachtige cadeauverpakkingen. Ik ben fan van Zeeuwsche Zoute.
- En wil je iemand een cadeau geven om hem/haar verliefd te laten worden op wildplukkruiden en kleurrijke bloemen op het etensbord? Dan moet je echt even bij de prachtige kaarten van Tanja Hilgers kijken (zij ontwierp ook de prachtige cadeaudoos voor ECOIST)
- Ken je iemand met een eigen moestuin die je iets cadeau wilt geven? Geef dan eens zaden cadeau! Kijk dan eens bij het uitgebreide assortiment van de Zaderij. Klik hier het artikel waarom zaadvaste rassen zo belangrijk zijn voor de gezondheid van mens en planeet.
- Of wil je iemand een MOOIE eetbeleving cadeau geven? Geef dan eens een activiteit of workshop als geschenk. Denk aan een wildplukwandeling, zuurdesem brood bakken, fermenteren, Natural Farming of Mooie traktaties/bonbons maken. Zie het hele aanbod op ECOIST.nl
In een leuke verpakking
Een echt geschenk wordt het natuurlijk pas als je het leuk inpakt. Een prachtige fles olie een wijn-verpakking, muesli in een prachtige glazen weckpot of koekjes in een nostalgisch broodtrommeltje. Of als knapzakje in een mooie theedoek. Leef je uit en gebruik je creativiteit.
3. Andere waardevolle geschenken
Een paar tips voor MOOIE adressen om lokale geschenken te geven of op te scharrelen (denk ook eens aan grond of een abonnement):
Om je op weg te helpen hebben we alvast wat lokale boeren en lokale voedselproducenten waar je terechtkunt voor jouw cadeau op een rijtje gezet:
- Land van Ons maakt landbouwgrond vrij uit de economie zodat pachters rendabel kunnen boeren. Nieuwe of vergeten teelten die biodiversiteit stimuleren krijgen hierdoor weer een kans. En het leuke is, ze hebben een webshop vol producten uit de korte keten. Zoals plantaardige olie, boekweithoning en boekweitbier. Kun je niet kiezen? Dan kun je ook een cadeaupakket of cadeaubon geven.
- Misschien wil je dit jaar wel helemaal niets schenken. Geen spullen, geen prullaria, geen haastig ingepakte “moetje-cadeaus”. Misschien voelt het beter om het bedrag dat je anders aan cadeaus zou uitgeven te investeren in iets dat wél blijvend waarde heeft: initiatieven die, zonder subsidies of leningen, de gezondheid van mens én planeet ondersteunen. En zo hun onafhankelijke verhaal kunnen blijven vertellen. Er zijn prachtige platforms en fondsen die dit iedere dag waarmaken. Een paar, van de vele, die ik een warm hart toedraag:
-
MaatschapWij: bouwt aan een samenleving waarin welzijn voor ál het leven centraal staat.
-
Pesticide Action Network Nederland: strijdt onvermoeibaar tegen pesticiden in onze leefomgeving en ons voedsel.
-
Vereniging Homeopathie: werkt ervoor dat homeopathie een volwaardige plek krijgt in ons zorgstelsel.
-
Het Ionafonds: ondersteunt initiatieven die geworteld zijn in de antroposofie en bijdragen aan een menslievende, toekomstbestendige samenleving.
Misschien is dát wel het mooiste cadeau dat je kunt geven: Niet iets wat je inpakt, maar iets wat je door-geeft. Een gebaar dat de toekomst voedt. Een investering in leven.
-
-
De boeren van Caring Farmers geven om de natuur. Daarom werken ze natuurinclusief. Op deze kaart vind je een Caring Farmer bij jou in de buurt.
-
Op de regeneratiekaart vind je meer dan 750 adressen van regeneratieve boeren en telers door heel Nederland. De blauwe icoontjes geven aan waar je ook boodschappen kunt kopen.
- Op Hofweb staan een heleboel lokale producten (vooral groente en fruit) die rechtstreeks van de lokale bioboer/teler komen en door heel Nederland bezorgd worden. Ook De Streekboer levert biologische versproducten door heel Nederland: zoveel mogelijk van boeren/telers uit Noord Nederland.
- Maar ook op lokaal niveau zijn er intiatieven die je boodschappen rechtstreeks van de boer bij jou afleveren. Zie bijvoorbeeld De Krat. En wie in de buurt van Lochem woont, kijk dan eens bij het aanbod van ’t Gagel. Of past een abonnement op een lokaal voedselpakket, bijvoorbeeld via Boerschappen of Boeren & Buren beter bij je?
- Community Supported Agriculture boerderijen verbinden boeren en burgers, doordat mensen voor een oogstseizoen lid kunnen worden. Maar bij sommige CSA’s kun je ook kiezen voor een proefweek en dat is een prachtig cadeau! Je vindt CSA-boerderijen en -tuinderijen via dit artikel en op CSA Netwerk
- Bakkerij Driekant is niet alleen lokaal, duurzaam en gezond, maar ook sociaal. Extra reden dus om hun vitale koekjes, crackers en andere lekkernijen cadeau te doen.
- Landwinkel is een coöperatie van samenwerkende boeren en telers die allemaal een landwinkel hebben. In de ruim 90 winkels door heel Nederland vind je streekproducten om iemand mee te verrassen. Ook zijn er veel zelfstandige landwinkels waar winkelen een inspirerende beleving wordt, zie bijvoorbeeld deze in Friesland: Feintsje van Menaam of Onze Winkel. Het ‘mooie’ is dat je hier met transparante prijzen gewerkt wordt: je ziet wat jij betaald en wat de boer/teler ervoor gekregen heeft. Niet alles is er biologisch/regerenatief overigens.
- Wat is er leuker dan iemand een zelf geplukt boeket bloemen of zelf geoogst fruit cadeau te geven? Dit kan als je een pluktuin bezoekt. Je vindt ze door heel Nederland
- Mocht je geen voedsel, maar bloemen cadeau willen geven, ga dan voor een lokale én gifvrije bos. Zoals de biologische bloemen van Bloomon
- En wie weet wil je niet iemand anders maar jezelf een geschenk voor het leven geven. Door actief met voeding aan de slag te gaan. Investeren in je eigen gezondheid en die van de planeet. Wat te denken van een online cursus “Regeneratieve Landbouw” of een opleiding “Natuurvoedingskunde” op de Kraaybekerhof? Of heerlijk leren koken met natuurvoeding op de Groene Kookacademie? Dichter bij het ‘ware leven’ kun je niet komen, volgens auteur Carolyn Steel. Zie quotes hieronder.
- En een boek van waarde voor mens en planeet is natuurlijk ook altijd een prachtig cadeau. Kijk eens bij de Groene Boekenshop – voor mensen met een groen hart – of bij je lokale boekhandel. En wie weet wil je een van mijn boeken cadeau geven? Met de opbrengst van de boeken financieren wij onze ‘zorgzame voedingsoase’ Heerlijk Westerwolds Land.
“I honestly believe that knowing how to cook is the greatest freedom there is. I would even dare to say that there is no freedom without knowing how to cook … What you eat is what you are: we are literally made of the atoms and microbes we have ingested throughout our lives.”
“The most powerful force to change the world is food.”
Carolyn Steel
Mijn geschenkdroom
Mijn grote droom is dat we onze sociale omgeving écht sociaal gaan inrichten, al van jongs af aan. Dat we ook de kinderen van nu weer wezenlijk voedsel en échte geschenken schenken en laten geven. Ik weet bijna zeker dat het het ‘nieuwe normaal’ kan worden dat we onze geliefden -en de mensen die aan onze zorg zijn toevertrouwd- eten en geschenken voorschotelen die respect hebben voor de gezondheid van de aarde en al wat leeft. Zullen we dus starten met DOEN? Mijn grootste geschenk zou zijn dat jij gelooft in deze droom van mij. En gaat meedoen.
Daarom roepen we iedereen op om lokaal duurzaam voedsel cadeau te geven*. Wanneer je iemand een gezond en gifvrij lokaal-voedsel-cadeau schenkt, draag je bij aan:
- Een eerlijk inkomen voor lokale boeren, tuinders, telers en andere voedselproducenten.
- Een gezonde bodem vol leven en meer biodiversiteit
- Gezondere mensen, want gifvrij lokaal voedsel is een feest voor onze gezondheid
- Minder voedselkilometers
- Minder onnodige spullen. Lokaal voedsel is immers niet alleen lekker, maar ook een nuttig cadeau. Als je dit geeft, draag je bij aan minder ‘prullaria’.
- Een goed gevoel bij jezelf en de ontvanger. Zie ook mijn andere blog over dit onderwerp: “Geef elkaar een geschenk cadeau.”
