DAGELIJKS DETOXEN
“Oh nee, ga jij ook al meedoen aan die hype, Rineke? Ik dacht dat jij juist meer van de nuchtere kijk was.”
Dat was een opmerking die ik kreeg toen ik vertelde dat ik mijn nieuwsbrieven in 2026 ga wijden aan het thema ‘dagelijks detoxen’. Eerlijk gezegd schrok ik daarvan. Detoxen – oftewel het dagelijks afvoeren van afvalstoffen – is geen hype. Het is een basisvoorwaarde voor welzijn, gezondheid en vitaliteit. Zowel preventief als curatief.
Dat is ook waarom natuurartsen dit al duizenden jaren zien als de belangrijkste preventiemaatregel én therapie: het lichaam ondersteunen bij de afvoer van afvalstoffen. Niet alleen stoffen die van buitenaf binnenkomen, maar ook afvalstoffen die iedere cel zelf aanmaakt als restproduct van de stofwisseling. Daarnaast kunnen in een darm waar disbalans heerst veel toxines ontstaan die eveneens afgevoerd moeten worden.
Ik neem je het komende jaar (in mijn nieuwsbrieven) graag mee op het pad van dagelijks detoxen. Met praktische tips, lekkere recepten en volop informatie over hoe je je lichaam de juiste tools geeft om die dagelijkse detox goed te laten verlopen.
Dat begint bij:
- Beperk de toelating van toxines en chemische stoffen in je leven. Niet alleen via voeding, maar ook via kleding, cosmetica, huishoudelijke producten enzovoort.
- Voeding kiezen die volop vitaliteit biedt en rijk is aan voedingsstoffen die detox mogelijk maken. Daar zijn namelijk veel eiwitten, mineralen, sporenelementen en andere bouwstoffen voor nodig.
- Je darmen en spijsvertering koesteren. Niet alleen omdat ze bij disbalans veel toxines kunnen aanmaken, maar ook omdat ze een belangrijke rol spelen bij het afvoeren van stoffen die je liever kwijt dan rijk bent — via de toiletpot naar buiten.
Dus… doe je met me mee? En nee, ik ga het niet hebben over detox-kuren. Die zou ik helemaal niemand willen aanraden zonder professionele ondersteuning. Ik ga het puur hebben over wat je in je dagelijkse leven aan eenvoudige, simpele dingen kunt doen om je lichaam te ondersteunen in zijn dagelijkse detox-werkzaamheden.
Onzin, hype of verdienmodel?
Google eens op detoxen en de zin ervan, en je komt vooral dit soort opmerkingen tegen:
“Onzin, je lichaam kan prima zelf detoxen.”
“Er is geen enkele wetenschappelijke basis voor een detoxkuur.”
“Detoxkuren kunnen schadelijk zijn en averechts werken.”
“Detoxkuren zijn supercommercieel en peperduur.”
“Er zijn strikte regels voor de maximale hoeveelheden schadelijke stoffen waaraan we blootgesteld mogen worden, dus het vormt geen risico.”
En eerlijk? Voor een groot deel onderschrijf ik die opmerkingen volledig. Maar tegelijk denk ik dat we er vaak te simplistisch naar kijken:
Neem alleen de laatste stelling. Voor afzonderlijke producten bestaan inderdaad maximale doseringen. Maar de totale cocktail aan stoffen die we dagelijks binnenkrijgen? Die wordt nergens echt gemeten. Ook wordt er nauwelijks rekening gehouden met groepen bij wie het detoxsysteem nog niet volledig ontwikkeld of extra kwetsbaar is, denk alleen al aan jonge kinderen (zie mijn blog Goedkoop was nog nooit zo duurkoop).
Dat ons lichaam zélf prima kan detoxen, staat als een paal boven water. Maar dat het tekort kan schieten in de dagelijkse afvoer van afvalstoffen, is vanuit mijn vakgebied bekeken een sterk onderbelicht onderwerp. Iets waar we veel meer over zouden moeten weten.
Juist daarom vind ik het belangrijk om helder te maken wat ik bedoel met dagelijks detoxen. Maar ook wat ik er níet mee bedoel. Ik bedoel geen extreme kuren of dure poeders, maar dagelijkse ondersteuning van de natuurlijke processen waarmee ons lichaam zichzelf probeert ‘schoon’ en vitaal te houden.
Dagelijks detoxen, doe je mee?
Het belang van dagelijks detoxen
In het filmpje hiernaast hoorde je het al: ik ben van mening dat het hard nodig is om dagelijks aandacht te besteden aan ontgifting. Afvalstoffen die niet worden uitgescheiden, slaan we op in onze weefsels – denk aan borsten, prostaat, brein, buikvet, bindweefsel en gewrichten.
Juist in die opgeslagen belastende stoffen ligt volgens de natuurgeneeskunde een belangrijke basis voor chronische klachten. Organen en weefsels kunnen daardoor minder goed functioneren, met allerlei gezondheidsproblemen als gevolg.
Oude kennis en moderne wetenschap
Volgens oude geneesheren ligt de oorzaak van veel ziekten in jarenlange vervuiling van het lichaam: afvalstoffen die niet uitgescheiden konden worden en daarom werden opgeslagen. Acute ziektes worden gezien als een poging van ons lichaam om een te veel aan afvalstoffen kwijt te raken (denk aan een flinke verkoudheid of griep)
Maar waarom horen we hier zo weinig over? Onze omgeving bevat immers steeds meer schadelijke, toxische en chemische stoffen. Je zou denken dat dit juist hét moment is waarop we volop tips krijgen over hoe we ons lichaam daarin kunnen ondersteunen.
Een van de oorzaken waarom we hier weinig over horen, is het feit dat we ons nu eenmaal weinig bezighouden met preventie. Maar ook omdat het ‘bewijs’ er niet is. Ziekte en gezondheid zijn ongelofelijk ingewikkelde en complexe zaken. “Bewijzen” gaan dan ook vaak over deelgebieden van gezondheid en ziekte.
We zoeken in de wetenschap vooral naar wat meetbaar, telbaar en technisch en statistisch verklaarbaar is. Terwijl de werkelijke oorzaken van ziekte, uitputting en verlies aan vitaliteit zich vaak buiten die meetmethodes bevinden. Aldus het boek ‘De verloren sleutel van onze gezondheid’, waar ik een kort artikel over schreef.
Vanuit de natuurgeneeskunde bekeken
Ik begeleid al jaren geen mensen meer individueel, maar ik voel me nog altijd innig verbonden met mijn vak. En elke dag – of ik nu een training geef, een artikel schrijf of bezig ben met voedselteelt en voedselverwerking – denk ik weer: wat is de natuurgeneeskunde toch een veelomvattende denkrichting als het om gezondheid gaat.
Een paar belangrijke principes van de natuurgeneeskunde zijn:
- Ondersteun de natuurlijke herstelkracht van het lichaam.
Ons lichaam beschikt over een enorm vermogen om balans te herstellen wanneer er ontregeling ontstaat – ook bij klachten en symptomen. Zie ook mijn artikel over homeostase. - Werk preventief aan vitaliteit en energie.
Op allerlei fronten: gezonde voeding, een goede balans tussen inspanning en ontspanning, beweging, slaap, voedende sociale relaties en zingeving. Zie ook mijn artikelen Gezondheid = veerkracht en De boom van het MOOIE leven. - Kijk eerst naar wat de natuur kan bieden.
Wanneer het lichaam ondersteuning nodig heeft om de balans te herstellen, kijkt de natuurgeneeskunde allereerst naar natuurlijke oplossingen. Daarbij geldt: de kleinste prikkel die effect heeft – de minimale interventie – is vaak de beste. Kun je afvalstoffen afvoeren met een kruidenthee, dan kies je niet meteen voor zwaar geschut. - Detoxen hoort bij het dagelijks onderhoud van het lichaam.
Ons lichaam maakt zelf allerlei afvalstoffen aan en krijgt dagelijks belastende stoffen binnen via voeding, water, lucht enzovoort. Een goede dagelijkse afvoer daarvan is essentieel. Wat we vaak vergeten, is dat iemands constitutie – de aangeboren gesteldheid van de stofwisseling – mede bepaalt hoe goed afvalstoffen worden afgevoerd. Zelf heb ik bruine ogen, wat volgens de constitutieleer een aanwijzing is dat lever en gal bij mij extra aandacht vragen.
Oude wijsheden over detoxen
Dat het belang van ontgiften geen nieuwe gedachte is, blijkt ook uit uitspraken van oude geneesheren:
“Van een derde van ons voedsel leeft de mens, van de andere twee derde de geneesheren.”
— over het feit dat voeding vaak ongezond of overmatig is
“De in de darm ontstane vergiften maken de mens vroegtijdig oud, ziek en lelijk.”
— over het feit dat een disbalans in de darm veel belastende stoffen kan veroorzaken
“De mens heeft twee geweldige artsen: zijn linker- en rechterbeen.”
— over het belang van beweging en de afvoer via het lymfesysteem
“Ziekte zetelt in de darm.” Zie ook mijn uitgebreide longread Vezels, vezels, vezels erover, gebaseerd op hedendaagse onderzoeken.
Over detoxen in deze tijd
Ik maakte onlangs onderstaand plaatje voor een training, om duidelijk te maken dat de bekende pijlers van gezondheid, voeding, leefstijl, beweging, gezonde slaap en ontspanning nog altijd ontzettend belangrijk zijn.
Maar tegelijk krijgen we te maken met steeds meer onzichtbare factoren die onze gezondheid flink op de proef stellen. Denk aan chemische stoffen in voeding, water, lucht en bodem, maar ook in kleding, bouwmaterialen, cosmetica en schoonmaakproducten. Daarnaast zijn er factoren zoals straling en elektrosmog, die eveneens invloed kunnen hebben op onze fysiologie (de normale gang van zaken van alle processen in ons lichaam) en dus ook op onze ontgifting.
Voor wie is detoxen belangrijk?
Simpel gezegd: voor iedereen.
Iedereen wordt dagelijks blootgesteld aan belastende stoffen van buitenaf: de zogenoemde exogene toxines én aan afvalstoffen van binnenuit. Die laatste ontstaan simpelweg in onze cellen als bijproduct van de stofwisseling. Zie ook dit hoofdstuk uit een van mijn boeken ‘Energie aanmaken, hoe gaat dat eigenlijk?’
Door chronische stress, een disbalans in de darm, onvoldoende gezonde voeding, ongezonde eetgewoontes (zoals slecht kauwen, te veel of juist te weinig eten), voedselintoleranties, een gebrekkige eiwitvertering vanuit de maag of chronische ziekten kunnen er meer lichaamseigen afvalstoffen ontstaan dan wenselijk is. Daarom is alles wat bijdraagt aan een goede uitscheiding van die afvalstoffen ‘winst’.
Wat kun je zelf doen?
Ik heb er in mijn boeken en op mijn website al veel over geschreven. En ook in elke nieuwsbrief zal ik in 2026 concrete en praktische tips delen.
Die gaan niet alleen over voeding. Denk ook aan tips over je leefomgeving, waterkwaliteit, beweging en lymfe, cosmetica, slaap en andere dagelijkse keuzes die je lichaam kunnen ondersteunen.
Want dagelijks detoxen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het begint juist met bewuste, haalbare stappen die je lichaam helpen doen waar het van nature toe ontworpen is: afvalstoffen opruimen, herstellen en weer in balans komen.
En mijn grote hoop is dat jij deze kennis en tips weer deelt met de mensen om je heen. Dan werken we met ons allen aan de gezondheid van mens en planeet!
