Voedingsadviezen bij griep

Griepgolf Nederland

Superblij ben ik dat er zelfs radioreclame is om te waarschuwen tegen het gebruik van een antibioticum bij een virus zoals griep: de kans dat je niet meer op antibiotica reageert als je wel een bacteriële infectie hebt, is dan groot! Onnodige antibiotica (via  van de dokter of via je voeding) heeft bovendien veel impact op je darmen, je gewicht, je energie, je stemming EN je hormoonbalans. Antibiotica zijn zogenaamde ‘endocriene verstoorders’ die met name de oestrogeenhuishouding verstoren. En aangezien bijna alle typische vrouwen- en mannenklachten te maken hebben met verhoogde oestrogeengehaltes zijn onnodige antibioticakuren ongewenst.

Dus fijn om te horen dat we niet aan de antibiotica gaan bij een griepgolf. Niet voor niets kennen we deze kwinkslag: ‘Met medicijnen is griep binnen een week over, zonder medicijnen binnen 7 dagen’.

Maar wat dan wel bij griep?

Uitzieken en echt je bed inkruipen zonder de griep te onderdrukken met paracetamol of iets dergelijks blijft natuurlijk de perfecte manier. Je lichaam verhoogt immers de temperatuur om van het virus af te komen. Door aspirine, paracetamol etc. zorg je juist dat de temperatuur verlaagd wordt en de griep enkel onderdrukt wordt of mogelijk zelfs langer duurt. In de apotheken en drogisterijen zijn heel wat natuurlijke middelen om de griepverschijnselen wat aan banden te leggen. Voor wie de natuur een handje wil helpen (zonder het proces te onderdrukken) zijn er natuurlijk nog altijd heel wat beproefde oude kruiden en voedingsmiddelen. Dit artikel gaat over natuurlijke remedies op basis van voeding. Ik beperk me even tot een paar waarmee ik vanuit mijn praktijk goede ervaringen heb.

1. Vlierbessensap bij griep

Met stip op 1 staat natuurlijk nog altijd vlierbessensap. Een zeer effectief huismiddel dat voorkomt dat het (griep)virus zich razendsnel vermenigvuldigt. Als je sap koopt let er dan op dat je een (liefst biologische) variant zonder suiker kiest. Suiker verhindert een krachtige werking van je immuunsysteem. Mocht je het sap echt niet lusten zonder iets zoets, dan kun je er een beetje biologische (Manuka) honing in doen. Echte honing (dus niet verhit en ook niet aangelengd met suikers) heeft, in tegenstelling tot suiker, wel immuunversterkende eigenschappen (zie verder weetje honing). Ook omdat het de darmbacteriehuishouding in je darm ondersteunt. Een gezonde darm is DE basis van je immuunsysteem.

Ik vind het altijd leuk om in het najaar zelf bessen te plukken en er sap van te maken. Het is even zoeken om de groene (onrijpe) eruit te zoeken, het even te koken en om de pitjes te verwijderen maar dan heb je wel een mooi EHBO middel voor de griepperiode in huis! 

Tip à la Rineke: tijdens griep met keelklachten/hoest/slijm etc. zie je dat veel mensen aan allerlei suikerhouden snoepjes, drankjes en zuigtabletjes gaan. Overweeg eens Propolis druppels, blokjes of spray zonder toegevoegde suiker. Lees de etiketten dan goed. Of gebruik een paar keer een theelepeltje (Manuka )honing.

2. Vlierbloesemthee bij griep

Vlierbloesemthee heeft een geheel andere werking dan de vlierbes. Het is prima inzetbaar bij griep met koorts. Andere ondersteunende theeën bij griep zijn gemberthee, thee met rode zonnehoed, heemst, lindebloesem, weegbree,eucalyptus, tijm, salie etc. Stomen met deze kruiden kan natuurlijk ook. Andere kruiden die je in je eten kunt verwerken met een ondersteunende werking bij griep/virale infecties zijn bijvoorbeeld Mierikswortel, Kaneel en natuurlijk knoflook (en andere leden van de lookfamilie als ui, daslook, bieslook etc).

3. Eigengemaakte kippenbouillon

Zeker voor de griepvormen met veel slijmvorming is dit een aanrader. Eén van de aminozuren uit kippenbotten/-karkas (cysteïne) is een slijmoplosser. Dit is ook verkrijgbaar als medicijn maar dan mis je natuurlijk de versterkende werking van de bouillon of soep met zijn vele mineralen. Kies wel voor een ‘gezond’ en biologisch bouillonblokje en een biologisch (dynamische) kip. Zie onderaan bij ‘wat zou je niet moeten eten bij griep/virussen’. Maak bijvoorbeeld eens deze kippensoep (zonder kokos ook heerlijk): kip kokos groentesoep

4. Fruit en groente

Tijdens een griep tegen je zin in eten (omdat we in de veronderstelling leven dat we moeten eten om op te knappen) heeft niet zoveel zin. Niet voor niets heb je minder trek: als je minder energie hoeft te steken in de vertering van voedsel dan kan er meer energie worden gebruikt om het virus de baas te worden. Als je wel trek hebt zijn groente en fruit ideaal. Wellicht denk je ‘uiteraard, daar zit vitamine C in’ maar dat is niet de reden: vitamine C kan wel erg goede diensten bewijzen om griep te voorkomen, maar als je eenmaal door de griep geveld bent heeft het niet veel effect meer. De stoffen in groenten en fruit die bij griep ondersteuning bieden zijn de bioflavonoïden erin. Specifieke bioflavonoïden of andere stoffen om de griep te baas te worden zijn:

  • Quercetine
    Vooral in appel, rode ui, broccoli, frambozen, tomaat, boerenkool, broccoli etc.
  • Salvestrolen
    Deze komen met name voor in biologische onbespoten groente, fruit, kruiden en specerijen. Oude rassen en bittere soorten bevatten het meest van deze immuun versterkende stoffen. Nog echt bittere spruitjes, witlof etc. zoals in biologische groente is een prima idee
  • Ellaginezuur/anthocyanen etc.
    Vind je in rood fruit als zwarte bessen, cranberries, frambozen, granaatappels, blauwe bessen en bramen. Rood ongezoet fruit kun je, in tegenstelling tot veel andere vruchtensappen, wel prima drinken als sap. Deze hebben namelijk veel minder effect op je bloedsuikerspiegel. Kijk wel op het etiket en vergewis je er van dat je echt met een (bij voorkeur biologisch) ongesuikerd product te maken hebt.
  • Alliine in knoflook; Niet voor niets moesten de pyramidebouwers in Egypte dagelijks knoflook en uien eten: met zoveel mensen bij elkaar was de ziektedruk hoog. Met name alliine in knoflook is een sterke virusremmer. De beste werking........eet ze rauw.  

Tip à la Rineke: Kies voor gemakkelijk/licht te verteren bereidingen als groentesoep, geraspt of fijn gesneden fruit of gestoomde groenten. Gebruik zeker geen zware vetten in tijden van griep.

5. Zinkrijke voeding bij griep

Zink is een belangrijk sporenelement voor o.a. ons immuunsysteem. Zinkzuigtabletten zouden de duur van de griep flink verkorten omdat zink het binnendringen van het virus, in onze cellen, zou verhinderen. Aangezien dit onderzoek is gedaan met zinkzuigtabletten mag dit niet automatisch vertaald worden naar voeding. Maar het lijkt wel aannemelijk om aan te nemen dat voeding met zink een positieve bijdrage levert. Zeer goede zinkbronnen in tijden van griep zijn bijvoorbeeld: zeewieren, agar agar, edelgist, haver, ei (noten, zaden en granen zijn ook goede bronnen maar in tijden van griep niet de meest aangewezen, zie verderop bij arginine).Tip à la Rineke: fytinezuur (vooral in brood dat niet 6-8 uur gerezen heeft) is een belangrijke rover van zink. (zie ‘Weetjes’boek fytinezuur) Daarom is brood ten tijde van (griep)virussen niet het meest ‘slimme’ voedingsmiddel.

Tip à la Rineke: fytinezuur (vooral in brood dat niet 6-8 uur gerezen heeft) is een belangrijke rover van zink. (zie ‘Weetjes' boek fytinezuur) Daarom is brood ten tijde van (griep)virussen niet het meest ‘slimme’ voedingsmiddel.

6. Zorg voor je darmbacteriën

Omdat je immuunsysteem, dat met het virus moet afrekenen, voor het grootste deel op het conto van je darmbacteriën toe te schrijven is, is goed voor je darmbacteriën zorgen ten tijde van griep een logische stap op weg naar herstel.

  • Hoewel het nemen van melkproducten bij een griep met slijmvorming zeker geen handige keuze is, kan langdurig gefermenteerde biologische (zoals bijvoorbeeld biologisch dynamische en rauwmelkse) zuivel dat wel zijn.
  • Een hele specifieke bacteriestam Bifidobacterium Bifidum is met name bekend om zijn preventieve werking tegen griep. Deze bacterie gedijt alleen in onze darmen als we ruim voldoende vezels eten en de PH in onze darm in orde is. 

Tip à la Rineke: Specifieke vezels die onze darmen nodig hebben zijn de vezels uit groente, fruit, lijnzaad, kokosmeel, pectine (uit citrusschil, geraspte appel etc.) inuline en psyllium. Ook gefermenteerd voedsel als zuurkool, biologische zure zuivel etc. is van groot belang. Zie uitgebreide informatie hierover in bijlage D van ‘Alles draait om je hormonen’. Koop bij voorkeur biologisch (dynamische) yoghurt.

Je kunt ook heel eenvoudig je eigen probiotische zure zuivel maken met rauwe biologische melk, zie recept ‘rauwmelkse hangop’ op blz. 104 van ‘Alles draait om je hormonen’. Rauwe zuivel bevat een aantal zeer immuunversterkende stoffen als lactoferrine en lactoglobulines. Bovendien zou je daar een zakje of een paar capsules probiotica, die de Bacteriestam Bifidobacterium Bifidum  bevat, erdoor kunnen doen. Let altijd op als je probiotica koopt dat er een nummer achter de stam staat. Zoals bijvoorbeeld Bifidobacterium Bifidum W23. De onderzoeken die gedaan zijn met probiotica zijn altijd gedaan met specifieke stammen. Alleen de vermelding van Lactobacillus Acidopihilus of voornoemde bacterie zegt niets over de werkzaamheid van de gebruikte stam.

7. Verminder stress

Wanneer er sprake is van een griepepidemie is stressbeheersing nog belangrijker: mensen met flinke stress zijn vatbaarder voor griep dan mensen met minder stress. Goede darmbacteriën spelen zelfs in je stressbeheersing een belangrijke rol. Dus ook daarom is het bovenstaande van belang. Tips om via voeding iets aan stressbeheersing te doen vindt je in bijlage E van ‘Alles draait om je hormonen’.

8. Voeding met arginine 

Hoewel eiwitten belangrijk zijn om je immuunsysteem een virusinfectie te laten overwinnen is het aminozuur arginine niet zo’n handige voedingkeuze bij virale infecties.

Arginine zit vooral in chocola, pinda’s, noten, zaden en volle granen. Een ander aminozuur (lysine) is daarentegen juist heel belangrijk bij griep/virussen. Dit aminozuur zit vooral in groente, zuivel, ei, avocado etc. Zeker vegetariërs en veganisten kunnen gemakkelijk een tekort aan dit aminozuur hebben. Zie verder weetje eiwitten.

9. vitamine D

Hoewel niet echt te bereiken via voeding speelt een gezond vitamine D-gehalte een belangrijke rol als lichaamseigen antibioticum/virusremmer. Ben je in de herfst/winter erg vatbaar voor virussen/griep etc. dan kan het zinvol zijn om je vitamine D te laten bepalen bij je huisarts. In voeding zijn vis, roomboter en ei de belangrijkste bronnen, maar dit is lang niet genoeg om je in de Hollandse winters van voldoende vitamine D te voorzien.

Wat zou je zeker niet moeten eten bij (buik)griep/virussen?

1. Suikers of producten waar suikers aan toegevoegd zijn

2. Geen vis, zuivel en vlees uit de bio-industrie

Ik begon dit artikel met te zeggen dat het nemen van antibiotica bij griep niet zinvol en zeker niet bevorderlijk is voor je weerstand. Prachtig dat we gewaarschuwd worden voor de kuur van de dokter. Eigenlijk zou ‘Wakker Dier’ ook een spotje op de radio moeten uitzenden ten tijde van een griepgolf: Neem geen antibiotica: eet geen plofkip of vlees/vis uit de bio-industrie. Want ook al lijkt de plofkip onder druk van de publieke opinie langzaam uit de schappen te verdwijnen, de nieuwe keurmerken -hoe goed het ook is dat er in elk geval een kentering gaande is- willen echt niet zeggen dat deze kip wel bevorderlijk is voor onze gezondheid of dat de kip zelf een veel beter leven heeft gehad. In 2015 waren er opnieuw zo’n 40% meer acties met kiloknallers dan in 2014. Kiloknallers verknallen veel, ook jouw (hormonale) gezondheid. 

3. Eet niet te zwaar en te vet.

Als je vet eet kies dan bijvoorbeeld voor een beetje roomboter (bevat zelfs boterzuur om je gezonde darmbacteriën te ondersteunen) of een beetje extra virgin kokosolie. Dat laatste bevat o.a. laurinezuur dat ook de strijd aanbindt met virussen, bacteriën, schimmels etc. Bovendien is kokosolie voor menigeen een licht verteerbaar vet. 

Over de auteur van dit artikel

Ruim 15 jaar lang heeft Rineke mensen met chronische klachten begeleid in haar praktijk in Sellingen op het gebied van voeding en leefstijl. Omdat het voor veel mensen moeilijk is om gezond eten in de praktijk te brengen, schreef ze in 2011 haar eerste boek: Weten van (h)eerlijk eten 1. Na alle overweldigende reacties en de vraag naar meer informatie bracht ze in 2013 deel 2 uit, gevolgd door nog twee boeken. Haar meest bekende boek is 'Alles draait om je Hormonen': 

een uitgebreid voedingshandboek voor de moderne mens. Heerlijke recepten en uitgebreide achtergrondinformatie om je gezondheid positief te beïnvloeden, vormen in alle boeken de rode draad. Inmiddels richt ze zich volledig op het verspreiden van haar kennis via lezingen en het schrijven van boeken. Ook ontwikkelt ze producten onder het merk 'à la Rineke', waarmee je puur en gezond eet in een handomdraai.

Meer over Rineke

Bronnen

Earn DJ, Andrews PW, Bolker BM. Population-level effects of suppressing fever. Proc Biol Sci 2014; 281(1778):20132570

Raus K, Pleschka S, [..], Fisher P. Echinaforce Hotdrink versus oseltamivir in influenza: a randomized, double-blind, double dummy, multicenter, non- inferiority clinical trial. Current Therapeutic Research 2015; 77:66-72

Bifido: Langkamp-Henken B, Rowe CC, [..], Dahl WJ. Bifidobacterium bifidum R0071 results in a greater proportion of healthy days and a lower percentage of academically stressed students reporting a day of cold/flu: a randomised, double-blind, placebo-controlled study. Br J Nutr 2015; 113(3):426-34

Stress en vatbaarheid: Psychosom Med. 2002 Mar-Apr;64(2):302-10. Reactivity and vulnerability to stress-associated risk for upper respiratory illness. Cohen S1, Hamrick N, Rodriguez MS, Feldman PJ, Rabin BS, Manuck SB.

Zink: Mossad SB, Macknin ML, Medendorp SV, Mason P. Zincgluconate lozenges for treating the common cold. A randomized, double-blind,placebo-controlled study. Ann Intern Med 1996;125: 81-8. / Cochrane Database Syst Rev. 2013 Jun 18;6:CD001364. doi:1002/14651858.CD001364.pub4. Zinc for the common cold.

Arginine: Singh M1, Das RR.

Molecules 2010, 15, 1408-1424; doi:10.3390/molecules15031408 molecules ISSN 1420-3049 www.mdpi.com/journal/molecules Review Arginine as a Synergistic Virucidal Agent Satoshi Ohtake 1 , Tsutomu Arakawa 2,* and A. Hajime Koyama 3